Written by Vawmphunga
Indopui hmasa (1914-1918) vel laia kan Mizo tlangvalte French ram kal chanchin Pu J.F. Laldailova’n
tha tak maia a lo record thap mai hi a hluin a ropui kan ti tak zet a ni.
Mizo tlangvalte hi Aizawl atangin Silchar ke in an kal a. Duarbon phai an thleng a, sihal zan vak tin tur an hmu a, an han au khum ta ruih ruih mai te leh Silchar atanga an rel chuang mak an ti lutuka, nui ni silo tap ni bawk silo, zai pawh ni hek lovin an au ta chuah chuah mai a ni awm e. Bombay an thlenga, tuipuiah lawnglian chungah France ram an pan ta a ni. Han chhiar teh u le.
As told to JF Laldailova
Lawng ruak lianpui “Akbar” an tihah chuan leihlawn indawh-ah kan kal kai chho ta nguah nguah mai a. “Life Belt” an tih, thing laimu zang chia an siam tuia pil theih lohna tur hi min pe theuh a. “Hei hi eng tik lai pawhin keng rawh u, lawng a keh palh hlauh pawha in invenna tur a nih hi,” an ti a. Mi 1,500 lai lawnga kan han luh hnu chuan lawng chu tuiah a lo inphum hniam ta deuh a. Kan pawla mi Sawleng khua Khuaia chu thlem ngaihna awm lek lo hian a tap ta chiam mai a. “Tukverh leh vaukam lungrem inzawl dan khi ka chhinchhiah kiau a, lawng hi a la pil tial tial a ni. Hetianga mi tihhlum tum tho tho si engati nge kan chhungte’na kan ruang an hlawm phakna hmun Aizawlah khan min tihhlum law law lo ni? Ka lung a va awi lo tak em!” a ti thin a. Darkar khat lai hnu pawha a la pil tak lohna chuan a thlem ban theih ta chauh a ni.
Vaukam atanga khawpui lan theihna mel khat velah chuan kan lawng chuan min tawlh chhuahpui ta a. Chutah chuan ni khat lai kan cham a. A tuk leh tlai lamah chuan lawng chhungril chu a ri ta tlut tlut mai a. Buh in-thumrawn ang deuh hian thawm a nei a. “Lawng a kal a ni e,” an ti a. A chhunga awm tan chuan a kal tih pawh a hriat si lo. A nakinah chuan a chhawng chungnungah chuan ka han leng chhuak ve e, ka ti a. Khawpui kha han hmuh leh mai ka tum ngawt a, tui hlir, tui hlir a lo ni mai si a. Lehlam ka va thlir leh, tuipui chunga ni tla tur hi amah chuahin a lo awm ta luang luang mai a. Khawmual reng reng a lang ta lo va. Kan piah lawka sairawkherha perh phak awm lekah hian kawlkil chu a lo awm ta ruih mai ni hian ka hria a. Ka rilru a mangang ve ta a. Aizawl Chanmari pheia min tah hawm hawm lai ka hmuh te khan ka nuih a za mai a. Tuipui zau -a kan han kal ta meuh chu min lo tah leh ta se, “Ka pui ve mai awm mang e,” ka ti rilru a.
Read more »
Aizawl 25th May : May ni 11, 2013-a Laipuitlang chhiatna thlen chhan bulpui bera ngaih PWD buiding thiah har chhan chu khatih laia PWD Engineer-in-Chief hna chelhtu, Er. Vanlalduhsaka a nih thu hemi chungchang chhuina, Magisterial Inquiry report-ah tarlan a ni. He chhiatna thleng chung-chang chhuitu, Magisterial Inquiry, Aizawl District Bawrhsap. Dr. Franklin Laltinkhuma report-in a tarlan danin, helai hmun-ah hian leikhi hlauhawm tak a awm a ni tih report hi October ni 11, 2012 khan hriat a ni tawh a, he hmun endiktute chuan PWD building chu dah ruah a, thiah vek an rawt nghal laiin, PWD chuan thla 7 liam hnu, April ni 9, 2013 khan he building thiahna order hi a tichhuak chauh a, hetianga order a khawtlai chhanah hian khatih hunlaia PWD E-in-C Vanlalduhsaka chu a mawhphurtu ni-ah a ngai a ni.







