Archive for the ‘Opinion’ Category

Veikhawr vs Veidak

Saturday, July 24th, 2010

Mizo tawng kan hman diklo lutuk, dik emaw tia kan hman tlat pakhat chu Veikhawr tih hi ani. Veilam hmang thiam a, khawr lo zawk kha Veikhawr tiin sawi a ni tlat hi a dik thei lo kati. KHAWR na na na in an veilam an hmang thiam zawk thei lo.

Keini Pawih ho chuan Veidak kan ti mai a, veilam hmangthiam ho sawina a ni. Dinglam hmangthiam ho chu Dingdak kan ti leh mai.A chhan chu DAK tih hi nalh, mawi, sawina a ni a, ‘A dak hlarh mai’ kan tih chuan kha kan sawi a kha a mawi nalh hle tihna ani.

Chuvangin aw.. nang misual Veilam hmangthiam chanchin i sawi dawn in “He pa/nu hi Veikhawr anih hi” ti lovin, “He pa/nu hi VEIDAK a nih hi” lo ti tawh la Mizo tawng i hmang dik a ni ang.

Khua a har em a, post ve mai mai a nih hi…..

Rukru changkang !!!

Saturday, July 24th, 2010

Mizoram Synod Choir Album 2010-hi i lo en ve tawh em ? An zaithiam kher mai, tlangval an la awm em aw? An ‘pasalding’ ngawt ang! Aw sin ho kha chu nula vek an la ni awm e, ‘zaituahthiam, hmelhawih, nupuiding bawk si !’ Teh daih a, kan subject kan kal pel nghal ringawt mai!

Kuminah Zoram nghawr nghing khawpa music video-album siam tute an ni a, Kristian thalai tam takte leh nu leh pate’n an zai ngaihthlak an chak avang te,  thlarau lama hlawkna beisei chungin leh mi neih ang neih ve duhna avangte pawh a ni ang, mi lei sa lo copy an awm leh teuh tawh nia, rukru-ah an in ngai lem lo!

A original cover nei tel hauh silova computer hard disk-a lo kawlte leh mobile phone etc-a lo bluetooth kual ho zawng zawngte kha rukru vek in ni! Mi puanpho seng khalh thinte in haw viau mai thei, a changkang lo a ni mai a, i ruk dan kha a changkang deuh a ni mai thei e!

Sual pawmzamna – Sualna hi chi hrang hrang a awm a, hmana sual ni a ngaih thinte kha khawvel intlansiakna kawnga hma kan sawn mekna hian sualah a chhiar hleithei tawh mang lo va, hlemhletna leh rinawm lohnain mipuite min chiah hneh em a, rual pawl duh ve si, mi nih ang leh mi neih ang duh ve si avangtein sual ni a kan ngaih thin suala chhiar phal tawh loh hi Mizo mipuite hian kan kawl teuh tawh nia. Helam hi kan sawi tum lam a la ni lo cheu mai; hmasawnna tak tak pawchhuak silova changkanna lam pana kan tlan zel avang hian kan dai tleu a, tihsual nei miah lova inhria khan pawi a lo khawih phah ta a ni.

(more…)

Mizo te leh venhimna hna

Saturday, July 24th, 2010

via http://www.vanglaini.org/

C.Lalengkima, Diplomacy and Disarmament Division, J.N.U.

Tun hnaiah Mizoram Police ten Commando an nei thar ve tih thu kan hriat hian India rama venhimna (security sector) lama Mizote dinhmun mi ngaihtuah chhuah tir a, kan dinhmun hlui te en letin hma kan sawn theihna tur nia ka hriat te kan thailang ve ang e.

Sipai lama kan hnuhma

Mizote hi hmanlai chuan indo thin hnam kan ni. Khawvela hnam hruanghruau leh indo hrat khawkheng, Red Indian-te angin khawvelin min hmelhriat lo mah se, hnam tihbaiawm tak, mi kawlhsen (savages) leh lu la hnam (head hunter) tia hriat lar kan lo ni ve tawh thin. Mizo mipa chuan ralthah tam te kha ropuinaah ngaiin, ‘Mipa leh arhlui sen chuan dam rei kan tum vak hlei nem’ an ti thin. Kan ral hratna kha a tha zawnga hmang lovin mahni leh mahni indo nan kan hmang thin a nih kha.

Mahse, Kumpinu in min awp tak hnu khan kan ral hratna leh indo mi kan nihna, keimahnia in phum kha an hmu ru reng a, a tha zawnga min hman sakin Feren ram run (French ram kal 1917) ah te min hruai a, ral tak tak erawh kan zuk bei ve lem lo naa kan hming erawh tha takin kan chher a nih kha. Abhor runah te hial kan tel chho ve ta zel a. Mizo tlangval tam tak sipaiah lutin Indopui pahnihna a lo chhuah khan sipai a lut ve lo ho Volunteer Brigade, Biate Sipai (Lushai Scouts) angin hmingtha takin kan chher leh a. A hnu lamah pawh India ram sipai hrang hrangah (regiment leh rifles) kan awm zet zut thin a nih kha.

(more…)

Hlamzuih tihbo a hun

Saturday, July 24th, 2010

Mizo Hnam Dan (Mizo Customary Law) bung 2-na, chang 31-ah chuan “Nausen thla thum (ni 90) hnuai lam thi chu ‘Hlamzuih’ a ni. Hlamzuih thi chu mitthi pangngai anga khawtlang buaipui a ni lo” tiin a inziak a. Kum 1982 -a YMA General Conference thurel 12-na chuan hetiang hian hlamzuih chungchang a lo rel a, “Mi, thla thum (ni 90) hnuai lam a thih chuan hlamzuiha thi a ni ang. Mitthi kan insawngbawl dan leh intawiawm danah YMA te’n mitthi pangngai anga buaipui (khawntesep, inriahpui, zualko etc.) tur china kan ngaih chu thla thum chin a ni”, tiin.

Kum 2006 khan Zofate Run Saitual-a YMA General Conference-ah YMA chhiatni thatni inkaihhruaina ennawn a niin ‘mi, thlakhat (ni 30) hnuai lam a thih chuan Hlamzuih a ni ang’ tih rawtna a lo lut a, chu chu ngun taka sawiho anih hnuin kan kalphung pangngai, “Mi, thlathum (ni 90) hnuai lam a thih chuan Hlamzuih a thi a ni ang” tiin rel a ni a, hei hi tun thlenga mizoten nausen thlathum (ni 90) hnuailam thite kan sawngbawl dan a la ni ta zel a ni.

Hmanlai chuan – Kan pi leh pute hunlai chuan khaw hrang hrangah hlamzuih china ngaih a inang lo nual a, thenkhatin thla 6 hnuai lam, thenkhatin thla 3 hnuailam, kum 1 chin hi hlamzuiha lo pawmte pawh an awm a ni awm e. Mitha leh neinung deuhte chuan an fate hlamzuiha thi rual pawh kha hlamzuih tir phal lovin thih thatin an lo thih tir bawk thin.

Sukthlek?

Friday, July 23rd, 2010

A chhûnga chêng mek ṭhalaite hian kan duh emaw, duh lo emaw, kan ûmpha emaw, pha lo emaw, kan ban pha emaw, pha lo emaw, kan phak ang tawka tunlai khawvel man tuma kan beih ve zêl a ngai a. Chuvang chuan, kan zawng a, kan thawk a, kan theih tawpin ṭan kan la ṭhin. Hei zet hi a ni mi tam takina phurrit an tiha an mangânpui ṭhin chu! Chu harsatnaina min pawhna leh man tuma kan beihna chu a inchen hial ang.

Khawvel pum pui, zau êm êm mai kha tunlâi khawvel changkânna hian ram khat, khaw khat ang lekah min siam ta. Ramri leh hnam hrannain awmzia a nei thei meuh tawh lo. Khawvel economic development nasa luttukin kan nun a khawih dan hi chhût tham a tling. Hmasâwnnaina khawvel a tihzim zia hi i chhût chiang ve ngai em? Zan khat thil thua khawvel lehlama thil thleng hriat pawh zung zung theihna khawvel a ni miau va.

Chu tih rual chuan ram hausa leh thiltitheiten khawvel pum huap insumdâwn tawnna kawng zawngin mahni ram hmasawnna tur hre rân chungin an buai laih laih a. Chu mai a la ni lo, khawvel huap company lianten hlâwkna tur a nih hre rengin ram hrang hrangah investment buaipuiin an hmanhlel hle bawk. Chûng pawl lian tak takte chuan chhum lo chat lovin hna an thawk a, khawvel hi an dâp chhuak vek a ni mai! Ṭanpui ngai ramte an ṭanpui a, chhawmdâwl ngai an chhawmdâwl bawk a. Heng pâwlte hian khawvel hi an va tidanglam tak em!

(more…)

Tunlai Aizawla Local Channela Thil 5 Ka Ei Loh Te :

Thursday, July 22nd, 2010

1. Mizo Local Channela advertisement a background music a sap hla chi hrang hrang an hman ngawt, Local channel ena kan hla thulkhung kan ngaihthlak phal zen zen loh an hman chhen hi ka ning tawp (Sap hla huat vang ni lovin, ui vang zawk leh, dan lova hman anih avangin,MIZO musician te hlawknan siamtir ve mai tur, a awmnsa hman hi……state dang te chuan….CHEAP CHEAP CHEAP an ti ngei ang….)

2. Mizo Local Channel a pirated movies/film (torrent file) dan lova an download,inthlahrung miah lova sumdawnnana an chhuah miah miahte…

3. Pirated CD (hollywood/bollywood/korean) film Mizo tawnga subtitle an siam, inthlahrung miah lova sum siamnana Dawr hrang hrangte fakna an tarlan leh eng eng….PICTURES…. emaw an tih ve ngawt…(Mizo tawnga subtitle an siam avangin ngawtin chatuan pawhin an PICTURES ani thei lo)

4. Mizo tawnga sap/korean film subtitle an siam avanga a neitute phalna tellova hralh/zawrh phal ani lo an han tih leh ngawt…

(more…)

Hmanraw tha nge a hmangtu thiam pawimawh?

Thursday, July 22nd, 2010

from raltemesa@gmail.com

Rawngbàwlnaa kan hman tangkài êm em sound system leh musical instrument-te hi, kan hman uar ang ái leh, tlin tâwk bâk áia man to kan hman thin ngaihtuah hian, a lo ri chhuak hian hmá a sâwn lo ka ti ve thin!! Kan neih ang ang tha tak leh uluk taka hman ái chuan, a man to  apiang hman leh neih kan tum emaw tih mai tùrin hmasâwn kan tum niin a lang a, a pawi ngawt mai.

Sap mithiam pakhat sawi ka la hriat vè reng chu, “Biak in-a sound system hman a ngaihna chhan chu, Pathian kan biakna leh chàwimàwina rî, hêng – thusawi te, zái te, mipui zai hruaina hmanruate hi inkhawm ho zawng zawngte’n fiah fai leh hahdam taka Biak In chhung khawi hmun atang pawha kan hriat theihna tur a ni” a tih hi a ni a.

Tunlai Mizorama kan Biak In tam zawk a sound/musical system kan hman duh dan leh tihhmasawn kan tum dan hi chuan a pawimawhna tak aiin TV leh internet lama kan hmuh thin Concert-type Sound installation anga chantir kan tum hi a ang ka ti thin. Kohhran leh Thalai pawl-a Sound leh Music lama tui tam zawkte zingah hian sound re-inforcement chungchang zir thui leh tuichilh, Public Address System pangngai leh Concert-type Sound Re-inforcement thliar hrang lo hi kan lo la thahnem fu em aw a tih theih.
(more…)

I ngaihtuah ve ngai em?

Thursday, July 22nd, 2010

a. City Bus- ah thutna chan duhin, a dinna hmun pawh ni lovah zah pawh dawn lovin kan phar ding a. Thutna kan chang ta ngei a. A dinna hmunah a tawt tawh tih hrereng, mahse thutna ken beisei vanga rawn inhnawh lui hram hram thin hi an awm fo asin! Tin, conductor thenkhat Rs. 1 lek eiruk mai hrehlo hi an tam!!

b. Traffic a jam lohna tura keini mimawl, sual bawk si te’n kan rawt ve fo thin te Mizoram Sawrkarin a bengkhawn si lova, tun thlengin Aizawl- ah Traffic a Jam nasa thei hle. Mahse, hmanhmawh uchuak taka midang tlanna line- a tlan ve mai lo, tlanchhuah leh midang lehpelh phet tum an awm thin. Lehlam atanga lokalte a dang leh si a, kha khan traffic a thawl theina tur hun kha a tihrei phah thin.

(more…)

Artui nge upa arpui?

Thursday, July 22nd, 2010

Ve ngawt a, duh duh sawi hun kan hawng ve ngawt teh ang, pawi êm lovang chu maw. Duh duh dana sawi theih, duh leh sawi loh theih. Sawi tur nei lo tan pawh comment pek theih tho..!!?

Artui tel lovin arpui a awm ngawt thei lo, chutiangin arpui a tui loh chuan a tui a awm ngawt thei dawn em ni? Ka awih thei lo, han sawifiah teh u..!!!

Inti senior te tan

Wednesday, July 21st, 2010

Kum a liam zung zung a, reilo te ah a chhiar ralah chuan upa nih a lo awl hle mai. Kan tlangval ve lai te kha chuan kum 30 te hi upa em em ah kan ngai thin kha ania. Kum 30 emaw tling chin ang te kha chuan upa viau tawh ah an in ngai ve thin bawk reng a ni.

Englekhawle, computer atangin han sawi dawn teh ang aw. Computer ah hian software update angaih tam zia hi kan hre theuh awm e. Computer hi mihring siam niin, a thawh dan tur pawh mihring duan a ni. Chumi, mihring thil ngaihtuah chhuah atanga duan chuan in tih thar (update) angai ani tih keini ahmang tu te chu min rawn hrilh nawn sek thin a nih hi maw?!

Mihring siam mai mai pawn chutiang a tih theih chuan tinge Pathian in a ma anpui (image) anga asiam mihring te hian kan nitin khawvel ah hian in tih thar/intuai thar tumna chang kan hrelo fo mai hi mak tihna tam tak ka nei thin. Hetiang mi te hian ania hmanlai ngaihtuahnain thil an ngaihtuah a, tunlai ah zel a hmantlak tawh thin silo.

Khawvel a than ang zel hian kan rilru ngaihtuahna, kan software te hi update ve zel hi a tul a ni tih hriat a tha fo mai. Computer software mai mai pawh kan update zat zat peih si chuan mahni mihring kan nihna rilru ngaihtuahna chu tinge kan update peih lovang le. Nunhlui te chu memory GB lian tak kan neih ah hian vawng tha reng ila, a tul hunah phawrh leh thin mai ila, kan nun erawh tunlai ang zelin i update ve ang u khai.