Archive for the ‘Health’ Category

Rul chuk damdawi

Friday, September 3rd, 2010

Rul chuk enkawl dan

Tunlai hian rul chuk vanga thi sawi tur a tam hle a. A pawi tak zet. A lo hmang tangkai kan awm tak mialin tiin a enkawl dan ka rawn thai lang a ni e.

1. Rul chukna hmuamhma chu zai thi hleka a rang thei ang bera duli/siki bel tur. A tûr a fawhchhuah kim hma chuan a bet ang.
2. Rul chukna hmuamhma atanga taksa lam, thisen lo kalna tur lam atangin sawhthing densawmin a hmuamhma lam hawi zawnga zût tur a ni. A hmuamhma-ah chuan bel loh tur.
3. Tuibur al lem a tha. Tuibur al-in a tûr a tihchhuah hma chuan a ruih theih loh va, a ruih theih chinah chuan a tûr a chhuak zo tawh tihna a ni.
4. A hmuamhma-ah Gramaphone keh them mehdip bel a tha.
5. Rul chukna hmuamhma atanga taksa lam hnaih zawkah berul hnah hnawih hian taksa lama rul tûr kal tur a dang thei. Berul rah tanbun hmawka a hmuamhma hnektir a tha bawk.

(more…)

Swine Flu thawhhnihna thleng mek

Sunday, August 29th, 2010

Tunlaiin khawvel hmun hrang hrangah H1N1(Swine Flu) thawhhnihna a leng mek a, India ramah pawh mi tam takin an veiin an thihpui leh ta. Mipuite he hrileng lakah hian fimkhur leh invenlawk na chang hriat a tul hle a. H1N1 hi khuh, hahchhiau, chil atangte leh he hri veite khawih hnu khawih atangtein awlsam taka inkaickhhawn theih anih avangin mi thil khawih hnu khawih zawhin sahbawn nen fai taka kut silfai hma chuan ka leh hnar bawr vel khawih miah lo turin Health Department chuan mipuite a chah a.

H1N1 (Swine Flu) natna lanchhuah dan te chu :- 1) Khawsik sang thut 1010F/38 0C aia sang, thlan in a bual a, vawt ti em em. 2) Tihrawl leh ruh na tak, lu na leh nguai. 3) Khuh ro, hrawk na leh thil lem zawnga nuam lo. Swine Flu vei ni a inringhlel te chuan Hospital hnai ber pan vat tur a ni a. Midang himna turin khawlaiah chhuak lova, khuh leh hahchhiau zawng te a ka leh hnar hup thin turin Health Department chuan mipuite a chah a ni.

dipr.mizoram.gov.in

Kan lo tangkaipui ve takin

Sunday, August 29th, 2010

Ka thian/thawhpui tamtakin an tangkaipui thu an sawi tawha misual ho hian kan hriat tawh sa a nih ka ringa mahse kan practise ve ang tih chu ka rawn post chhan ber a ni e.

A chat with Dr.Devi Shetty, Narayana Hrudayalaya (Heart Specialist) Bangalore was arranged by WIPRO for its employees. The transcript of the chat is given below, useful for everyone.

Qn: What are the thumb rules for a layman to take care of his heart?
Ans:
1. Diet – Less of carbohydrate, more of protein, less oil
2. Exercise – Half an hour’s walk, at least five days a week; avoid lifts and avoid sitting for a longtime
3. Quit smoking
4. Control weight
5. Control blood pressure and sugar

Qn: Is eating non-veg food (fish) good for the heart?
Ans: No

Q n: It’s still a grave shock to hear that some apparently healthy person gets a cardiac arrest. How do we understand it in perspective?
Ans: This is called silent attack; that is why we recommend everyone past the age of 30 to undergo routine health checkups.
(more…)

Pa (mushroom) hi

Sunday, August 29th, 2010

Mizo te pawh hian pa (mushroom) hi kan ei ve nasa hle mai. Pa pal, pa sawntlung, pa uithin etc te hi sa tlukin a ei theih a nih hi maw. Mi tam tak te kan pa ei turah kan fimkhur tawk lo fo, nunna chan te pawh an awm ta nawk mai. Pa ei chungchanga kan lo fimkhur theihnan thiam ang tawkin ka rawn ziak teh ang :

@ Pa hi fungi a ni a, an zavai hian ei chi a ni lo. Pa zingah chuan Amanita phalloides leh Amanita muscaria variety te hi an hlauhawm hle. Mizo te hian an hming kan nei lo nge, ka lo hre lo zawk le aw..; engpawhnise, an pianphung ka rawn sawi tho dawn e.

@ Tur nei chi pa te hi dan naranin han ei/liah hian a kha deuh a, a alin a thur deuh thin. Han zai phela han nghah deuh vang vang hnu hian an rawng a inthlak danglam a, a buang, rawng hring emaw a rawn pawl ta thin a ni.

(more…)

Mipat hmeichhiatna hi!

Saturday, August 28th, 2010

Tunlaia kan thalaite zinga hluar em em, kan ramin a tawrh mek, Pathian huatzawng tak erawh ni si.. kumkhuaa kan nuna ser siam reng thung erawh chu mipat hmeichhiatna hi a ni awm e(min lo hrethiam ula sex tiin kan Mizo tawng dah tha mai teh ang..type a zia deuh nan). Hemi chungchang hi han ngaihtuah ho teh ang u.

Hmanlai kan pi leh pute hunlaiah khan inkir daih teh ang. Kristian kan nih hma kha chuan mitthi khuaa kal turin hmun pakhat kal tlang huphurhawm em em a awm a..chu chu Paula hmachhawn kha a ni. Lenglai an thih reng rengin; tlangval an nih chuan nula an loh ngaihloh chuan a sái turah an ngaia,nula an nih erawh chuan tlangval an lo ngaih erawh chuan a sái thung dawn a ni. A hahthlak teh e! Khatih hunlai kha chuan tlangvalin nula kha sex hmanpui a tum ngar ngar anga,nulain a inveng ngar ngar thung ang. A tu zawk tak hlawhtling ang maw?

Kan tunlai hunah erawh thil a danglama, Kristian kan ni ta.. amaherawhchu kristiante rin ber,an innghahna lungpui Pathian duhloh zawng tak nisi,kan hnamin kan buaipui em em sex hi a va lar ta em!
(more…)

Rikrum thil a ruhtliak sawngbawl dan

Saturday, August 28th, 2010

Khawvel thang zel hian a chhunga cheng mihringte hi nasa takin min veivah kual tir a, he lei kan khualzinna ramah hian tisa leh thlarau kawng kan zawh kual nuaih mai thin a ni. Mihring famkim lo ta nafam chu kawng hrang hrangin chhiatna chitinin min tlakbuak thei reng a ni tih hi tun kan hai awm lo e. Mahni inchhungkhur mai bakah kawtthler kan lenchhuahnaah te, karkawng zin veivahna leh ram lam i lo kalin chhiatna hrang hrang in min tlakbuak thei reng a ni. Heng te hi saptawnga “Accidents” kan tih te hian a fawmkim ber awm e.

Rikrum thila hliampui i lo tawh hian tlawmngaihna nunin min la chiah hneh em avang in mizo nih hi a nuam hle thin. Midang harsatna tawk puih duhna thinlung kan neih duhawm tak hi i chhawm nung zel ang u tiin thuhma in hruai teh ang. Awle kan thupuiah i lut dawn ang.

Rikrum thilah mi a lo inhliam palhin thihngam hial khawpin a taksa a chhe nasa thei thin a ni. Chung zawng zawng enkawl dan chu kan sawi seng lo anga, ruhtliak sawngbawl dan bik hi i sawi zau kan tum dawn a ni. Kan thupui hian rikrum lam kawk mahsela, ruh tliak hrim hrim, inchhung emaw, pawnah pawh lo awm sela, damdawi hmunpui thlenhma a lo enkawl dan tur tlangpui, first aid chinah hian dai theu kan kan tum dawn a ni.
(more…)

AIDS

Saturday, August 28th, 2010

AIDS natna hlauhawm tak hian Mizoram hi kum 10 ai tam vel zet a chamchilh ta. A rawn lut ve ani tih an sawi tantirh (1990) khan, keini ram arhmai tiat lek leh mihring inhriat tawn vekna ramah te chuan darh chak em em thei turah kan lo ngai lova. AIDS dona kha a tantirh phat atangin mi zawng zawng hriat atan, chanchinbuah te, kan Media hrang hrangah an ti ri nghal a. Sum hmantur India leh Foreign atangin a rawn lut nghal vat bawk ani tih hriat anih phei kha chuan, hlawhtling nghal mai turah ka dah thla rawk a.

Sum hian thil a ti thei a, AIDS dona tur anih phawt chuan, Sorkar laipui leh International lam pawh an inphal viau an tihte kan lo hria a. AIDS chu hetiang a kawng hrang hrang a dorawn a nih chuan, khuahkhirh theih leh darh zau theilo tura ngaihna kan neih laiin, kan ramah ngei hian alo pung ta em em mai zawk hi alo ni a. A vei tamna ram a chhiar theih kan lo ni ta der mai, kan percentage 1% a tling tlat alawm.

AIDS chanchin sawifiah hi kei mimawl hian ka thiam dawn lo a, a chanchin te chu a dona campaign-ah kan ngaithla ning hlei hlui tawh. Kan tana hriat tur pawimawh rawn sawinawn ka duh erawh chu ‘a tihdam theih loh’ tih hi a ni. A darh dan pawh kan hria: AIDS veiin nau a neihin, thisen inpekna, hmeichhiat mipat hmanna leh chhan mumal sawichhuah lohah a ni. Hetiang a hriat chian ni si engtinnge a darh chak viau si?

(more…)

Crawly Cuisine!

Thursday, August 26th, 2010

Khawvel mihring lo pung tam ta lutuk chuan UN lamah pawh ngaihtuahna thar a siam tir ta. UN chuan khawvel a rannung chi hrang hrang, Khau ang chi te chu chaw atan a that zia chu a puang darh dawn tan ta a nih chu. Khau chi hrang hrang, keini Asian ten kan lo ei fo tawh thin ang, Khaukhuap ang te leh Tuihrik/Mawng uih ang chi te chuan chakna tha an lo pai hnem zia lah an hai bik lo hle mai.

Hman kum khan US magazine lar pakhat ‘Outside’ chuan Khuaino pakhat hian mihring nikhat chakna mamawh zat a pai tih an lo chhuah tawh reng a, keipawn misual.com ah hian kalo thai lan ve nghe nghe tawh kha. Khaukhuap sa tlemte hian Bawngsa hersawm ang zat deuh thaw chakna (protein) a lo pai reng bawk a. Tunah hian khawvel hmun hrang hrangah hian Khau lam chi hi chi sang khat vel chu chaw/chawhmeh angin mihring ten kan ring tawh reng a lo ni, an tih chu.

(more…)

Damdawi ei pawlh chungchang Part-I

Thursday, August 26th, 2010

Damdawi tangkai zia chu kan hre theuh ang a. Damdawi ngeihzawng tak mai han ei fuh hi chu a lawmawm duh ngawt mai nia. Mahse damdawi te hi a nihna ang thlapa hman loh emaw, damdawi dang nena mahni duhthua lo pawngpaw ei ve ngawt hi a hlauhawm a, vanduai chuan zeng, thluak buai, piansualna leh thihna hial a thlen thei a ni. Aw le, kan lo fimkhur zawk theih nan tlem a zawng ka rawn tarlang phawt a, kan hlut dan a zirin part- II pawh ka la rawn post ang.

1) AMOXYCILLIN + CLAVULANIC ACID : Clavulanic acid hian amoxycillin te hi beta lactamase producing bacteria ten an tihchhiat tur lakah a veng ve tlat mai a. Amoxycillin hnathawh a tihchak phah thin a ni. Eikawp a pawi lo mai ni lovin,a tha zawk.

(more…)

Ka hre ve chiah

Monday, August 23rd, 2010

Email ka dawn in lo hre tawh anih pawhin ka hre ve chiah sia ka han thawh mai ani e. -

Eating FRUIT…this opened my eyes!

Dr Stephen Mak treats terminally ill cancer patients by an “un-orthodox” way and many patients recovered. He believes on natural healing in the body against illnesses. See the article below.

Dear Shereen,
Thanks for the email on fruits and juices. It is one of the strategies to heal cancer. As of late, my success rate in curing cancer is about 80%. Cancer patients shouldn’t die. The cure for cancer is already found. It is whether you believe it or not? I am sorry for the hundreds of cancer patients who die under the conventional treatments.. .
Thanks and God bless.
Dr Stephen Mak’

(more…)