mi(sual).com

SHAKTIMAAN
-H.zate

Hmar Run.

Pathianni ani a, Sande sikul kan bang a, hman hmawh baklengin kan tlan a, Tv nei te inah kan lut ṭhap a, ṭhutna chanloh hlau reng rengin kan hmanhlel ṭhin. Ṭhiante kan ṭhutna ṭhina anlo ṭhut chuan intihbuai kan hmabak hi ani ringawt ṭhin. He thil hi entur chuan Nimin lam (inrinni) khan hah pawh sawilovin kan lo thawk a, Tv neitu te kan lo pui lawp lawp ṭhin.Tv nei awmchhun annih a vangin kan duh emaw, duhlo emaw kan tih angai tlat zel.

He thil avang hian retheihna hi ka haw em em ṭhin, han neih ve theih hi ka chak em em ṭhin, mi tui chawi emaw, Thing eh sak reng mai hi ka ning ve ṭhin, ning the mahila, ka neih in tlin heklo le, ka tih leh nge nge chu a ngai ṭhin si a, a chhan chu ka duh annei tlat atin ani. Kan thawh hnem deuh leh ṭhutna ṭha kan chang kha ani mai a, Tv hnaiha awm theihna anih phawt chuan Tv neitute malis chung pawhin kan duh tho zel zawng alo nih kha maw.

Inchhunga leng zawng kan inhnawh khawm a, a chang chuan rem kan ngai hial ṭhin. Chutah, in chhunga lenglote chuan pawnlam ah Tukverh a ṭangin an rawn en ṭhin. Kan han inrem felt a a le, Tv chu an han hmet a, Tv neitu chuan a hmet duhlo, midang a hmehtir kher zel bawk a, a hmet thei nih pawh kha intih theihna ah kan la hmang ṭhin zui maw le.

(more…)

Kum 2007 fur lai kha a ni a, ka ke na avangin khawiahmah ka kal chhuah theihloh avangin inah ka awm a, thuthleng sei a mu chung in TV ka en mai mai a. Ka chhungte ho an chhuah vek avangin keimahin inah ka awm a, mahni a awm hi tithang viau mah ila engemaw chang hi chuan khua hi a har ve hle thin a ni. Hemi ni pawh hian ruah a sur cherh cherh a, thawm dang em em hriat tur a awm bawk si lo a, TV ah lah chuan hmuhnawm deuh han en tur a chhuak der bawk si lo, SMS in thiante ka text kual mai mai a, han sawi em em tur lah chu ka hre der bawk si lo. Ka bulah chuan ka zawte putar lu lian zet mai chu min ngheng chung hian a mu ngut mai bawk a, ani lah chu han biak in awmzia a nei der bawk si lo. Khawhar tizual ting tur hian ruah lah chu a sur ri cherh cherh mai bawk si nen.

Chutia khawhar taka ka awm chuan tunhma hun kal tawh te ka ngaihtuah kual mai mai a, chutih lai tak chuan kan in luhna step chu mi kal an awm tih hriat tak hian a rawn ri chho deuh khat khat a, chutah door bell a rawn ri ral ral a, ‘lo lut rawh’ ka tih rual chuan kawngka a rawn inhawng a, ka thianpa Mapuia, college kan kal lai vel a ka kawm thin, kum sawm chuang a ka hmuh tawh loh leh a chanchin pawh ka hriat tawh loh chu huh deuh phingpheng hian a rawn tei lut nawlh mai a. Mak ti taka en he-haw chung chuan ‘Ehee, Mapui teh hlawl che chuan. I dam maw? Lo leng rawh, i lo inchibai hial teh ang,’ tih pah chuan ka tho chhuak nghal a. Mapuia chuan, ‘Ka dam ve tawk tawk alawm, hei helaiah hian ka kal a, rawn tlawh che a remchang em a, i ngaihawm thei ve roh bawk si a ka rawn peng zawk anih hi,’ nui deuh var var chung a tih pah chuan a kut a rawn phar chhuak a, kan han inchibai lawp lawp a…a kut chu a vawt thlar mai a. Thutthlengah chuan  a thu ve ta nghal a.

Mapuia te nen hian 1989 khan Hrangbana College ah kan lut ho thin a, amah hi ho ve tak mai, pa fiamthu duh ve deuh mai a ni a, kan duhzawng te a lo inang bawk nen kan inhriat tirh atangin kan inkawmngeih nghal viau mai a. Inhre sa nilo pawh duhzawng inang ta na na na ho kha chu kan inkawp nghal deuh chawt mai a. Morning class a la nih avangin class han tlanbo pawh hian zingkarah hi chuan han teihawina tur hi a vang ve duh khawp mai a. Kan thianho khan bike kan neih deuh vek avangin Zemabawk dai velah te sawn ganja te kan va zu ringawt thin a ni. Hetiang hian ho tak mai in kumkhat kha chu kan kal tluan ho dal dal a, chumi hnuah Aizawl College lam kha zan lam a kal anih avang khan a boruak a hit deuh zawk a kan rin avangin kan thianho chuan kan insawn ta dial mai a. Chet lah kan che na ta reng bawk a. 1993 thleng khan ka Aizawl College ah hian ka lut a, hetih hun chhung zawng hian Mapuia te nen hian kan in kawp chho chawt reng a. A ngainat pawh kan in ngaina viau reng a, an in lam leh kan in lam hi kan kar tawn chhen thin in chhungte pawh hian min hre ve ve hle thin a ni.

(more…)

A la chatthla chiah lo lehnghal…

Kum te a lo tam a, a dai a han dai zau na na na hi chuan thil tawn te pawh hi a lo tam ve nge nge thin a. Mizoram hmun hrang hrang leh Vai ram lamah te zin kualin, khawi khawi emaw hi kan fang kual ve zut a. Ram kal, lui kal tih te hi a eng kap a, a eng man tak tak mang silo hian kan hrat ve phian lehnghal a, kan lui han kal ve te lah hi a hmun a eitur zanriak buhfai man hu man te chu a teuhlo mai a ‘mit-lawk’ takngial pawh man lova kutbenga haw chang hi a tam zawk mah a. Vawikhat pawh ka thiante pathum nen lui kan kal ve a. Bomb(gelatin) box khat vel kan keng a, lenkhang, khang-pui lehnghal a thar hlak pali zar tur kan lei bawk a. Silai leh a mu nen kan thawk rip ve nasa mai pek a, zan li kan riak a chhungtlem vawikhat hmeh ang liam liam han insem tur em pawh kan hawn lo…Chutiang ang vela hlawhtling khat chu kan ni ve a, mhase kan sim chuang lo.

Ram kal leh lui kal vel hi nuam hi kan ti ve hrim hrim bawk a, hunawl neih tlan deuh hi chuan kan in rawt phur a, kan ri hluiai a kan thawk chhuak ve leh mai thina…chauh thu-ba-rawh ah,  ‘ ram boruak hrim hrim hi a nuam. Tumah awh tur leh tumah min awt tu tur an awm lo a, boruak a thianghlim …..’  te hi kan ti kual leh mai mai thin. Hetiang a kan thian hova kan ram chhuahna ah hian alawm ka ngaihtuahna , ka thil thilr dan engkim mai min sawi danglam darh khawp tur thil rapthlak ka /kan hmuh tak na chu.

(more…)

Kum 15 dawn lai a vei ve ta, kha zan kha ka la theihnghilh thei reng reng lo mai. March thla laihawl vel a ni a, boruak nawm lai tak a ni. Zankhat chu ka mu lai chu zan dar 11 velah hian hmeichhe aw hian pawn atangin min rawn au hi ka hria a, tunge ni ang aw ti a ka ngaihtuah vang vang lai chuan ahma aia fiah mah hian min rawn ko leh ta a. Tichuan, kan inha te te a pawnah chuan ka va chhuak ta a. Kan in kawtah chuan hmeichhe pakhat samsei deuh, kekawr tlawn ha, pian nalh zet mai hi alo ding a, electric eng in a chhun phak chiah loh avangin a hmel chu chiang tak chuan ka hmu thei lo va, mahse hmai bial lam deuh hlek ani tih chu ka hrethei a. Ka rin dan chuan vengdang a ka thiante tu emaw, kan veng vela lo kal in min rawn ko zawk mai mai emawni chu aw ka ti deuh hlek a, amah chu kan enchiang ngial dawn thina, a hmel tak ka hmu chiang hleithei tlat lo mai.

“Nangmah emi min rawn ko tu kha,” ka ti ta tawp mai a. Ani chuan aw ngaihno bei tawk hian: “Ni e, koh i va hre theilo em em, ka lo nghak reng che a,” ati a. Mak deuh mai in nel ruk nghal na riau hi ka nei a. “Enge ni a, tunge i nih ka va hre mai lo e,” ka ti a, ani lah chuan, “Min hriat ka ringlo rengah, keiman ka hria che alawm, kan thil tih na ah ka rawn sawm ve dawn che a,” ati a. Kei chuan “Eng thil tihna ah maw, khawiah maw” ka lo ti deuh hu a. A aw chuan engtin emaw tak hian min hip riau mai a, ka zui hreh lo nghal em em ringawt mai a ni. “Lo kal la i hre mai ang,” ati a, kal a rual ta nghal ta mai a, kei lah chuan engdang sawi lemlo chuan ka zui ve nghal chawt a. Mak deuh mai chu tunhnu a ka ngaihtuah let leh hian khatih lai khan rilru fim ka pu lo reng reng in ka hria.

Kan in piah lawk hi thlanmual kawng a ni a, chulam ah chuan a chhuk a ka zui ve ta zel a, in a awm thla vek a, mi inkawt eng deuh zawnah chuan a hmel chu kan en chianga, hmai bial lam deuh, hnar ngul nalh tak mitmeng zim lam lek lek, ngo lampang hi ani a, a hmel te chu a tha reuh in a ngainatawm phian mai a, ka lam a rawn hawi a, “Mak min va tih hmel ve,” nui deuh chung hian a rawn ti a, a nuih zawng chuan a biangah chuan biangsum hi a awm lehnghal a. Kei chuan, “Mak ti deuh e, tunge i nih ka hre bawk si lo va, khawnge kan kal dawn pawh ka hre si lo va,” ka ti a, ani chuan, “Sangte, tiin min ko mai dawn nia, kei chuan ka hre lutuk che alawm abak chu nakinah thlen hun ah i la hre mai ang, i lo muhil hman tawh em ni a?” a ti a, eng eng emaw hi kan sawi thla dun bawrh bawrh a. Kan veng thlanmual in tawp ber ni a ka hriat chu kan kal pel a, a thlang lawk chu lui ni tawh a ka hriat ah chuan in pakhat thar deuh mai pangnai tak hi alo awm reng mai a.

(more…)