Archive for the ‘Advice’ Category

Mother’s Day Pual

Sunday, May 13th, 2012

KA NU KHA….  

                                                            – Lalthansanga Chinjah

CHIN’TAGE

 ( Kum sawmhnih dawn aliam ta,  Ka Nu kha…Ni 27.7.1998 a ka thuziak hi Zirlaite chhiar ve ah ka duh ve tlat, a chhan ka sawi dawn lo…)

Min hmangaih avanga pawisa min pe mai mai ngailo, thiante aia hleiluata inchei phal  ngailo, lehkha ka zir laia ka mamawh aia tam pawisa min thawn ngailo, ka mamawh hai ngai reng reng bawk si lo. inkhawm bawhpelh phal ngai reng reng lo, ‘chhuti’ ni a engmah thawk lo va awm nilen phal ngailo, hah lutuka hnathawh lah phal bawk si lo…KA NU KHA.. “ Khawvel ngaih chuan Zo nu mawl ber, kei, ka tan erawh ka engkim ani.,.Chun nem.. ‘dam takin’ tiin ka thlah phal lul lo che, ‘ mangtha’ fo zawk le”
(more…)

Savawmin Mi 42 A Seh Hlum {Sunday Pual)

Sunday, May 13th, 2012

1. Thu Hawnna:
2 Lalte 2:23-24-a kan hmuh angin, Zawlnei Eliza vana hruaichhoh a nih hnu chuan, Elisa’n a ai awh-in rawngbawlna a chhunzawm țan a. Jeriko khuaa tui in tlak loh a tih-thianghlim hnu-in, Bethel-ah Pathian be turin a chho ta a. Kawnga a kal lai chuan, mipa țhalai rualte chuan an lo nuihzat-in, an lo deuhsawh a, “Nang lukawlh-pa, han chho tawh, nang lukawlhpa han chho tawh” an lo ti a.

Elisa thinrim chuan țhalai rualho chu anchhia a lawh a, chuveleh ram lam ațanga Savawmnu 2 lo chhuakin mi 42 lai mai an rawn seh  hlum ta mai a ni! Zawlnei si, a thin a va chhe ve? Ţhalai-ho țawngkamah hian thil inzep lian tak a awm a ni lo maw?

2. Lukawlh-pa:
Mizo Bible-ah, țhalai mipa-ho sawi nan hian, “naupang” a hmang a. Hei hi hriatsual palh a awl mai thei. Helai thu-ah hian, “naupang/țhalai” sawi nan hian Heb.getanaim na’arim, hman a ni a, hei hian mipa kum 15-30 a huam. 1Sam.16:11-13-a kan hmuh angin, Davida chu “naupang” (Heb.gatan) a ni a, Savawm leh Sakeibaknei-te bei tlaka tha nei rual a ni daih tawh a ni.

(more…)

Drugs & Sex: Mizote HIV+ min vei tîrtu

Saturday, May 12th, 2012

MSACS official website-in a record dân chuan October 1990 aṭanga March 2012 thleng khan Mizoram-ah blood test nei mi 1,88,186 (Nuai khat sing riat sang riat za sawm riat leh paruk) an awm a, chûng zîngah chuan HIV+ mi 6,829 (Sang ruk za riat sawmhnih leh pakua) an awm.[1] Hei hi mi 100 blood test a mi 3 zel HIV+ vei ang an ni. Hetih lâi hian AIDS vanga thi mi 295 chiah an la awm thung.[2] HIV+ nei mi 6534 (6829-295=6534) khawlaiah an la lêng tihna erawh a ni lovang! Mi sang eng emaw zat chu chhan (cause) dang vangin an liam tawh ang tih hriat a ṭha. Chutih rualin vei reng, blood test neih lêm loh vanga record loh erawh mi eng emaw zat an awm ang tih chu a rin hriat theih awm e.
(more…)

John Steinbeck’s letter to his son

Friday, May 11th, 2012

Nobel Prize winner John Steinbeck-an a fapa boarding school a awm lehkha a thawn hi chhiar ve mai mai ang u. A fapa hian hmeichhe pakhat Susan-i a lo ngaizawng hle a ni awm e.

New York
November 10, 1958

Dear Thom:

We had your letter this morning. I will answer it from my point of view and of course Elaine will from hers.

First — if you are in love — that’s a good thing — that’s about the best thing that can happen to anyone. Don’t let anyone make it small or light to you.

Second — There are several kinds of love. One is a selfish, mean, grasping, egotistical thing which uses love for self-importance. This is the ugly and crippling kind. The other is an outpouring of everything good in you — of kindness and consideration and respect — not only the social respect of manners but the greater respect which is recognition of another person as unique and valuable. The first kind can make you sick and small and weak but the second can release in you strength, and courage and goodness and even wisdom you didn’t know you had.
(more…)

Phelh phuai pawr pheng phungin

Wednesday, May 9th, 2012

Mizote hi kan la tlem a, kan thîkthu pawh a chhia a. Mualpho pawh a awl reng a. Mi maktaduai 10 kan tlin hunah chuan tuman kan sawi tawh lovang. Chuvangin, hetianga hnam dang kawp kan sawisel ṭhin hi kan society ve reng a la ni rih a, chu kan society chu zawi zawiin a inherrem ve hret hret dawn chauh a ni; mi pahnih khatin vawi leh khata an thlak thut theih a ni lo.

Tichuan, ka sawi tum tak zawka chu, a mipui lampang hi ṭha nghal viau tur emaw, mi kan va sawisel ṭhin ang chi emaw hi simtir tuma beih vak a sawt rih lo; chumi ai chuan a thil dik lo titu mi tlem te-te zirtir hi a sawt zawk. A awmzia chu, hetia mi thlalak kan post hian a post-tute hi dem theih an ni lo, kan Mizo society kalphung ve reng a ni. Chuvangin, a thil tisualtute lamin fimkhur phah nan hmang rawh se.

(more…)

Midum kawp chungchang…

Wednesday, May 9th, 2012

KA EXPERIENCE
by Mala Joseph

Nikum (2011) chhûng khan Zirlai hruaitu ka nih vangin Delhi-ah Midum leh a kaihhnawih thildang avangin mi tam tak ka lo buaipuiin ka lo kâwm kual ve a. Mi 5 inpuanna leh an chanchin ka ngaithla a, midang 30 vel chu thihna leh a kaihhnawih buaina dang vangin kan buaipui bawk. Hre bik ka intih vangin ka lo sawi dawn lo va, mahse, ka hriat chhun, MI TAWN NI LO, KEIMA TAWN NGEI ka lo sawi mai ang.

Delhi-ah bak ka awm loh avangin state dang chu ka hre lo, mahse, Delhi ka sawi hi chu a dik vek a ni.

ENG MIDUM NGE?
Delhi vela midum an kawp ṭhin hi Nigerian an ni deuh tlangpui a, Togo, Sudan leh Ethiopia te pawh an awm ve bawk. A tlangpui chu a hmingin Christian an ni ve bawk. An zinga tam ber eizawnna chu smuggling leh mi bum vel hi a nih avangin Delhi Police te pawhin an hre hle. Midum pakhat hi a hming leh a pianhmang sawi ta ila, hun reilote chhûngin Delhi Police te hian an chanchin leh an awmna te min hrilh nghal vek thei. Tin, sum leh pai an ngah avangin an tâng rei lutuk ngai lo. Sum an ngah a, mahse, lehkha thiam mang lo leh sapṭawng pawha ṭawng thei mang lo an ni fur. A tlangpuiin broken English leh Mizo ṭawng leh zaizir tein an inbe ṭhin.
(more…)

Heti zawng hian aw

Sunday, May 6th, 2012

Vanduainate hian a battalion in min rawn bawm ta amaw tih a awl thin. Thil tha zawk thlentu ani hlauh thei asin.

Pathian tan thil tihtheihloh a awm si lo.

(more…)

Bible Chhiar Dân Tûr (Pathianni pualin)

Sunday, May 6th, 2012

“Pathian thu hi a nung a, thil a ti thei a, khandaih hriam tawn eng ang ai pawhin a hriam a, nunna leh thlarau, ruhtuah leh thlîng phêl hrang khawp hialin a chhun thei a, thinlunga ngaihtuah leh tumte hi a hre nghâl thei a ni” tih thu Hebrai 4:12-a mi hi kan chhiar foin a rinawm. Pathian thu hi thil tithei lovin a awm ngai lo tih kan hria. Nimahsela, mi thenkhat chuan Bible kan chhiarin third person-in kan chhiar thin a, keimahni tân kan chhiar lo fo. History chhiar angah te kan inngai a, thu ngaihnawm satliah ang maiin kan chhiar fo maithei bawk.

Bible chhiar dân tûr dik tak chu First person (a titu) angin kan chhiar thin tûr a ni. Chumi awmzia chu kan thu chhiar rêng rêng kha keimahni inchanin, kan chhiar laiah khân kan tel ve zêl tûr tihna a ni. Chuti a nih loh chuan keimahniah thiltitheiin a awm thei ngai lo.

Midangte bula chhiar dân tûr ni lovin mimala kan chhiar huna chhiar dân tûr a ni tih erawh theihnghilh lo ila. A hnuaia mi ang hian entîrna lo siam ila, a fiah maiin a rinawm.

(more…)

Janis-i khawvel

Friday, May 4th, 2012

Janis-i hi kum 6 mi lek a ni a, a nu leh pate fa neih chhun niin USA-ah an chhûngkuain an awm a. Tun nipui chawlh hmangin an chhûngkuain Mizoram-ah an lo haw a. An ṭhianṭha leh chhûngkhatte tlawhin khaw hrang hrangah an zinkual a. An motor, gypsy hlui tawh lam chu a pa chuan a khalh a, an chhûngkaw të chuan khaw hrang hrang tlawhin an zin a.

Janis-i hi naupang hrisel lo tak a ni a, ngo var mai, mitmeng fiah kãk mai niin a fimin hmuh a hahdam em em a. A hmui a sen siah a, a hahmai a bal sau mai chu a nuih zâwnga a biangsum khuar këk mai chuan a cheimawi em em tho a ni. A nu’n a dar chenin a sam a zuahsak a, a inhmeh tâwk hle.

USA-a awm an nih avangin Mizo ṭawng hi a pai deuh va. A nu chuan theihtawpin a zirtir a, chaw ei dawn leh mut dawn ṭawngṭaina a thiamtir vek a, Mizo ṭawng a hrethiam vek a, a hmang thei bawk a, a ṭawng karah sapṭawng tlém tlêm a telh zauh zauh va. An sikul lamah sapṭawng vek a nih avangin, Mizo ṭawng a thiam loh hlauvin a pa chuan in chhûngah Mizo ṭawng lo chu hman a phal lo va. A nu leh pate avang liau liauvin Mizoram a hmuh vawi khatnaah Mizo ṭawngin a ṭawng zat zat thei a ni.
(more…)

Harsatna phena malsawmna

Wednesday, May 2nd, 2012

Thla khat liamta khan rilru na em em in ka awm a, zanah ka mu thei lo a, chaw ka ei ngai hek lo. Chhunah office ka kal a, ban velah ka room sir kil thim laia thut/mut hahchawlh kha ka thlahlel ber thin. A chang leh ka inngaihtuah lungpuam a, ka tap a, a chang leh zahna leh thimrimna te leh phuba lak chakna te in ka khat thin.

Chu ti reng reng chuan ka hun ka hmang thin. Chaw ka ei ngai loh vangin ka BP a hniam a, a tawpah phei chuan ka room pawnah chhuak thei lo hialin ka awm ta a. Ka nu in drip/saline min pe thin a, chu chuan tlemin chakna min pe ve deuh.

Tuk khat ka tho chu darthlangah ka han in enchiang a, ka lo cher tawh zia leh ka hmel dang em em te, ka mit khur duk mai te ka han hmu chiang mai chu(h); keimah leh keimah pawh ka in rap lek lek zawk. Ka inbuk vat a, thla khat chhung lekin Kg.10 in ka rihna ka lo hloh hman a nih chu! Rilru natna hian mihring hi min lo van ti chhe thei tak em!
(more…)