Hnamte chanchin – 3

August 16th, 2012 5:00 pm by ɪ̣uɪ̣pnoɥ

Hnambing chanchin ziak lovin vawiin chu tuizáwng leh rilrua lo lang apiang kan sawi mai mai ang a, mahsé ram leh hnam chungcháng bawk a ni ang.

Khawvêla ṭawng pianpuitu ngah ber chu Chaina ṭawng a ni tih kan hria a, a lär ber leh pianpui lëm lote zir hlawh ber erawh sâp ṭawng a ni. Amaherawhchu sâp ṭawng pianpuitu hi khawvêlah a tam ber pathumna a ni. (Chaina ṭawngpui Mandarin leh sipein ṭawng Castilian dawtah). An tam viau tihna a ni chu, hindi pianpuitu ai pawhin. Bengali hi pianpuitu ngah berte zinga mi a ni ve bawk a, mahsé zirtu chu an tam vak loh kan ring ṭheuh awm e: an tam vak lo rëng bawk a.

 Tuma hnial rual lohvin sâp á¹­awng chu  khawvêl á¹­awng kan ti thei deuh mai awm e. Amaherawhchu hei hi ngaihtuah fimkhur deuh a ngai tih hi ka rawn sawi duh a ni. Chainaramah han kal chhin teh… Vairam hmun tam tak angin sâp á¹­awngin an biak theih vek tùrah i ngái rawk ang e…! I che sual dèr ang. Nangmah (mizo mipui náwlpuiah lo inngai ta la) angin sâp an ngáisáng vè tùrah i ngai lehpek ringawt ang e…! I che khawlo hlauh vang.  Mahni hnam an hmangaih a, changkàn pawh an changkäng rëng bawk.

An thilsiama sâp ṭawnga hrilhfiahna en la, i hriatthiam theih chuan i fakawm hlë ang. I thil lei a changkäng tihna a ni thei bawk. Sekrek leh hmuamterelh ilova an sâp ṭawng hi chu chhiar chu a chhiar theih a, a awmzia erawh ngaihtuah fé a ngai. Chaina kutziak i chhut thiam chuan Google translate-ah a chaina ṭawnga hrilhfiahna kha chhu lût chhin ta la, a sâp ṭawnga hrilhfiahna an rawn dah vè nèn a inmil deuh thlap ang. Chu chuan engnge a entír? An thilsiam hmandàn ilo sâp ṭawnga an rawn ziah vè hi Google translate emaw, lehlinna khawl dang mai mai hmanga an lehlin an rawn dah vè tihna a ni mai. I hrethiam ve mai ang. Hriatthiam har ṭhin tak a ni, an sâp ṭawng ziah hi.

 Mahni hnam hmangaih inti tho sï-a mahni ṭawng chawisàn duh lo hi kan awm meuhvin a lang lo va, hnam tam chin, entirnan Zermanho te, Ferênho te, russiamihote hi han bihchiang ta la, an ṭawng an hmangaihzia chu mak i tih khawp a ni ang. Abîk takin hêng hnam pathumho hi ka rawn sawi duh a.

Zermanho chu in hriat á¹­heuh angin scientist ropui ngah hnam an ni a (Einstein-a, Planck-a, Dedekind-a, Heisenberg-a adt. adt. adt. ), an á¹­awng an ngainatzia chu nasa tak a ni. Mizote erawh chuan sâp kan ngaihsàn luatah kan á¹­awng hmuhsit kan chíng deuh roh va (misual.com-a mite chuan kan chíng lo tlangpui), scientist kan nei lo êm lah tak a…! Zermanhote chuan an á¹­awng chapopui theihna an nei: Scientist ropui za télin an á¹­awng hlïrin thu an lo ziak tawh. Heti a nih avàng hian an á¹­awng hi an chhuang êm êm a, keini’n kan á¹­awng mawi kan ti ang bawkin a mawi an tiin ropui an ti a, sâp á¹­awng intihthiam leh hman làr lama á¹­an lo lâk ve chiam an tum lëm lo.

 Chutiang bawkin ferên á¹­awng hi sâp á¹­awng tih lohvah chuan á¹­awng zir hlawh ber a ni a (za-a za zawng chuan pianpuitu/thiamtu inthlauhnaah hian sâp á¹­awng aiin a sáng zâwk), anmahni á¹­awng an ngainatzia chu turu tak a ni. Khawvêl mi tam zâwkin an hrethiam lo. Olympic infiamna in lo en chuan, ferên á¹­awngin an puang phawt a, adawtah sâp á¹­awngin an puang leh á¹­hin tih in lo hmu ang (entirnan: Sâpram lalnu lo lawm tùr tih ang chi thil puithu deuhvah hian). Afrika ram tam taka an zirlai zirna ber á¹­awng a nih mai bâkah sâp á¹­awng thumal lär zual zà-a 52 vêl hi ferên á¹­awng aá¹­anga lâk a ni a. (Hemi an chhûtna chu: I sâp á¹­awng thufiahbu eng pawh, rintlâk deuh tawh phawt chu, ent. Concise Oxford Dict. te, Oxford Advanced Learner’s Dict. te, la la, khata thumal inthun za zëla 50 aia tam kha ferên á¹­awng aá¹­anga lâk a ni an ti.

A chhan chu kan hre ṭheuh àwm e.) Hei vàng hian an ṭawng hi an hnam ro takzetah an ngái a, an roh hlë. Hei vàng tak hian sâp ṭawng, an ṭawng thlah   nia an ngaih chu thiam pawh an awlsam a (pai vè tho mah sé), mahsé an dahséng ve fahran lo, keini dahsàn ang ngawt chuan. An rama i kal chuan i mäwlmang viau va zah nachang i hre lo te a nih loh chuan an ṭawng thiam loh chu hrehawm i la ti ve khawp ang.

Sâp ṭawngin be ngawt la, an ṭawng nèn a inan vàngin an hrethiam ngawt sï lo, mipui náwlpuiin. (Keini anga an ṭawnga engmah zir theih loh em maw ti ve an ni lo va). Paris-a i kal a, an hmun hlui leh khualhíphmun deuhte i tlawh erawh chuan nangmah ang bawk a rampáwnmi i tâwkin a rinawm a, sâp ṭawngin i be thei hial mai thei. Mahsé zapanmiho hi an tam angreng a, sâp ṭawnga biak mai mai chi an ni lo :-D:-D

 Rusiamiho ve hi? Sâp á¹­awng thiam an la tlém ve lehchhawng, ferênmiho leh zermanmiho ngaihtuahin. An inchhuan vè êm êmna pakhat ka hriatreng chu, khawvêla chìanchîk hriatna (scientific knowledge) hi an á¹­awnga chhiar tur a tam ber (an á¹­awngin an dahá¹­ha tam ber)! Ve tlat mai a! Ṭawng lär ni pawha mizo mi nawlpuiin kan hriat meuh loh te pawh … kha daih kha ‘sin!

An zirna ina hnam dang ṭawng an zir nasat ber chu sâp ṭawng leh ferên ṭawng a ni a (han sawi tâkah chuan, Leo Tolstoy-a War and peace kha in chhiar chuan ferên ṭawng leh rusia ṭawng a inpawlh nuaih tih in hria ang. Tün hmain ferên hùháng an túar na angreng a, an lalte pawhin ferên ṭawng hlïrin ro an lo rél tawh ṭhin a ni. Tolstoy-a khan ferênho lakah kan zalèn vè tâ e, tih entir nan, ferên ṭawng a titlém tial tial an ti, War and peace-ah khán.), mahsé mahni pianpui ṭawng an ngaihsànzia leh an ngainatzia chu namai lo tak a ni. An ram a ropui ṭhinzia chu kan hre ṭheuh va, tünah tluchhe tawh mah sé, an nêp tawh viau ve tihna a ni lo.

Ka thusawi tlip nán chuan: Inlâksâp hian tumahin min ngaisang lo va, mahni kan inbum a, kan intinêp thlàwn mai mai a ni. Sâpramah zuk kal la, i inlâksâp sâwt lohzia chu i la hre êm êm ang. Sâp ṭawng i thiam pawhin, keima pianpui ṭawng ka nei ve a, sâp ṭawng hi ka ngáisáng bîk fahran lo ti thei tùrin ṭan la ang che. I lo inlasâp a i lo inlasâpṭawngthiam vêl kha chu an ram i la thlen loh vàng mai mai. Ka hrilh dawt mai ang che. Chuvangin i ṭawng hmangaih la, eng sakhua bia pawh ni la a pawi lo. Hnam dangin i sakhua an zâwt lo vang che, i sakhua vàngin an ngaisang bawk lo vang che. I ṭawng ngaihsanawma i dah loh erawh chuan i rin phâk bâkin i la zak ang.

A tàwp nán tak tak, hre lo te in lo la awm palhin: Hnam hrang hrangte hian ram hming te hi an sawi dàn a lo danglam ṭheuh va, sâp ṭawng an hmang vè veka ngaih loh tùr. Entirnan: Zermanhovin German an inti ngai lo va, ferênhovin German tiin an mumangah pawh an va sawi ngai hek lo vang. Rusiamiho pawhin russian an inti bîk lova, anmahni ṭawngin an insawi vè mai ṭhin.

Sâp á¹­awng hi international language kan ti a nih pawhin a ngaihdàn chin tâwk kan thiam a ngai. Mizote’n kan pathian anga hnam dangin an pathian vè ngawtna chhan tùr a awm lo tih hriatthiam tùr.

A duh chuan intihria, intiramfangzáu min lo ti mai mai ula. Chènchilh lova hotel vêla thleng zuai a chhuahsan leh mai tùr tán chuan ka thusawi hi a ṭangkai lo. In chènchilh dáwn erawh chuan kei aia chiang chiangin in la hre ta ve ang. Hnam dang, sâp tih loh chu, kan ngaisang lo a nih pawhin tumahin pawi an ti lo. Nangma chungcháng liau liau a ni. Nang hmarchhak hnarbawng ngaihsan kha tumahin an phût lo va, an ît hek lo. Kan tel lova kum säng tël lo khawsa tawhte hian kan ngaihdàn ang an nei ve kher lo tih tal hi hriatthiam ve tùr.

Kristian e, tian lo ve, tih vêl mai maia thil teh á¹­hin keiniho tán chuan engmah tak tak hi a chiang chatuan lo vang. In vànram beisei ber lah chu zëldin thubäwl bâk va ni lo chuan…

Mahni hnam pawh hriatthiam tum lo, sahthlâk ṭhen phêt tumho tán phei chuan khawvêl hi a zím ngawih ngawih. Kan tlèm vàng ngawta nêp tùr kan ni lo. Mahni hnampui ngawih ngawih lái (pâwi) leh Khiangte adt. te pawh hnamdang húanga dah tum phêt, inla-Pathian-hre hlur, biak-ina ṭawngṭai duah leh hluah ringawt hi nih reng loh tur.

Mahni aia miin thil an lo hriat palh pawhin inlahria e, khaw e ti mai lovin hriat belh nana hman mai hi a finthlâk. A duh chuan inlahria, inlafangthui e khaw e tih leh thu fahrah dangte kha lo sawi vêl mai mai rawh u. :-S

Ka lawm e

Similar Posts:

Recent Posts:

21 Responses to “Hnamte chanchin – 3”

  1. 1
    ɪ̣uɪ̣pnoɥ Says:

    Ka hnuaia mi khu hawng ula ka va ti reuh e… :-S

    [Report abuse]

  2. 2
    chowtrixx Says:

    nia…hnuaia mi khu hawng teh u…ka khawngaih a nia chutiang a mahni chipui ngei atanga nuihzatna a lo tawh mai mai…

    [Report abuse]

  3. 3
    Rinzova Khawlhring Lalhnam Says:

    Sign phawt ang.

    [Report abuse]

  4. 4
    H.Vangchhia Says:

    Thuhlawm tâwp ber dawttu khi (Y)

    [Report abuse]

  5. 5
    PKfanai Says:

    Khawvel tawng zawng zawng kan thiam vek seng hauh lovang, mahse kan chettlatna hmun amite tawng thiam zel tum erawh a tha e. “Miin he khawvela hnampuiho tawng zawng zawng hi thiam vek se la, a tisa nun leh a thlarau nun chan si se la, a tan eng nge sawtna awm ang?”

    [Report abuse]

  6. 6
    ɪ̣uɪ̣pnoɥ Says:

    Ha ha ha! Dik viau ve Pu PKfanai pawh… (H)

    [Report abuse]

  7. 7
    Art-a Says:

    Ngaihnawm phian mai (Y)

    Mahni hnam zia leh tawng ngaisang tak i nihna hi i fakawm.. saptawng leh tawngdang pawh i hnehsawh phian tih a chiang. Saptawng thumal hmang lova zotawng ngei i hmang hram hram te hi (Y) Zotawng ziakdan lah i uluk em em mai bawk si .. tha tak a ni.

    Ka ti leh pek thin ang .. mahse :-D ..

    Heng thil i uluk ang hian i tawngkam hi han uluk ve tawh teh ;-) A tirah harsa ti deuh mahla, nakinah chuan nuam i ti ngAWT ang :-D … cheerss (B)

    Tin, inlahria, inlafangthui ka ti lo che.. i hria, i daizau bawk.. mahse i aa het huat :-P i chhe ten tun bawk

    ZIA-AWM TEH :-S

    [Report abuse]

  8. 8
    ɪ̣uɪ̣pnoɥ Says:

    #7 Art-a mai mai chuh…! ha ha ha :-D Nuih i tiza ve det… (Y)

    [Report abuse]

  9. 9
    vakul Says:

    i thuziah hi tha ka ti thin ka chhiar chhuak dap…sakhuana i zep hian min tithlep tep thin a..i hriatna hi ka ngaihlu.

    [Report abuse]

  10. 10
    ɪ̣uɪ̣pnoɥ Says:

    #9 vakul, sakhuana hi ka zep leh á¹­hin, ka tum loh deuh hian… :-D:-D

    Sigmund Freud-a thukhawcháng hmanga min chhui chuan ka chuti dêr… ha ha ha…

    [Report abuse]

  11. 11
    vakul Says:

    i ziah dan style hi thlak rawh ka ti miah lo nia…thil reng reng hnehsawh taka sawifiah zar zar hi a ngaihnawm.

    i vocabulary khi i chher a nih nual ka ring a…khi khian i thuziah a tihlu..i article hi ka save nual ta a, ka ti fo thin a…i hriatna hi a tha a sakhaw lam thu sawi ve miah tawh lo hian post teh….i buk a rit ngawt ang.

    [Report abuse]

  12. 12
    ɪ̣uɪ̣pnoɥ Says:

    #11 vakul, chuti maw? ha ha ha :-P :-D:-D i ti lawmawm e (Y)
    Va sim thei suh i… :-O :-D:-D

    [Report abuse]

  13. 13
    Art-a Says:

    i sim theih loh leh sakhaw lam i type apiang kha backspace zet zet la ti nia !!

    [Report abuse]

  14. 14
    PKfanai Says:

    A goal kha a ni tlat a. Thil dangte khi chu a goal tifiah leh buk tirit tura a telh mai mai maw le. :-P

    [Report abuse]

  15. 15
    Ignatia (33-115 AD) Says:

    I thuziak hi ka thiante khi an fak viau a mahse kei chuan chutih teh ualin ka hmu ropui lem lo. Thil i sawi hian thuril tak sawi lovin a tlangpui i lo lawr dawt dawt thin. Hlachham(poet) phuah thiam thenkhatte powerful-na chhan chu METAPHOR an hman thiam vang a ni thin a. Nangopawh hian enge maw laite hi hriat hi hre ber ni awmin i lo tarlang leh keuh zel. Entirnan : war & Peace etc…

    Vocabulary lama i hausak tum dan pawh hi ka lawm vak lem lo. Pu Chawnghilha bawk kha hemi chungchangah chuan tha ka la ti reng. Khi laia scientific knowlegde zotawnga i dah ringawt pawh khi ka helh deuh… :-P

    Chinese-ho hian saptawng an thiam lo hi pawi an ti ve mek tih chu i hai lo ang maw… Kristiante chuan Saptawng zitirtu angin missionary tamtak kan tirh phah a a lawmawm phian bawk. Hnam sakhua paw’n tir ve ula a tha ang a..tiraw.. :-P

    India ramah pawh hian saptawng thiam loh bawk hi lawm kan buaina. Tunhnaia Common wealth games thlen dawnte khan taxi leh rackshowpute kha saptawng thiam turin an nawr ve DET kha….

    Tin, Germanho hian an tawngin thil chu an zir nasa meuh mai. Mahse Indopui zawh hnu hian thlauk bur tamtak hi USA lama a awm tawh avang hian saptawng tellovin an che hlei thei mang tawh lo tih hi lo hre mai mai la a pawi lo mai thei a ni… :-P

    Hnam sakhuana avaga saptawng hlamchhiah buk rit tir viau hi a pawnlawi em mai. Vaiho saptawng thiam lo pawh hi an lainatawm tih tawk nak alaia chutia lo tih mai mai…hahahaha

    Fanai nula tawhkhirh lutuk ka’n fiam mai mai a ni e… :-P :-P

    [Report abuse]

  16. 16
    ɪ̣uɪ̣pnoɥ Says:

    #15 Ignatia chu hre ta lua-ah i lo inngai ang e.

    Chainaramin a sâp ṭawng thiam loh a inchhir chuan an zirna inah sâp ṭawnga lehkhazir an rélthlu tâ em? (A teuhvin a hnai lo)

    Vaiho te chuan lo thiam mai mai rawh se, an pathian hnamte ṭawng a ni vè miau va, nangma pathian hnamte ṭawng a ni ang bawkin.

    Sâp ṭawng hi thiam loh tùr ka tihna i hmu em, ka thuziakah khian? Mizo ṭawng i thiam lo nge, i la kawi ve hrim hrim? Min chhang rawh!

    Zermanho sâp ṭawng tel lovin an che hlei thei lo va maw? :-O:-O. I dâwt rawn phuah zíngah a fahrah ber àwm e (N)(N).

    Ziaawm teh (i mi tihdàn takah) :-)

    [Report abuse]

  17. 17
    Ignatia (33-115 AD) Says:

    LolZZZ Houdini…. :-P :-P

    I sahuatah ka khawih fuh a ni maw. Misual.com lamah i lo inla fing em em a. I thuhriat ziktluak loh tak tak hian i lo in vaupum ve ta thin a. Kei lah chuan ka man lutuk mai si che a. I lung chu a awih lem lovang… :-P

    Chinese ho hian Saptawng hi an zir tan ve e. University tha – ram dang nena inpawh theihna tur pawh an duang ve tawh. Mahse saptawng thiamlohnaah hian an problem em a ni. Thil hi phek thlir lutuk teh suh, matre. Engkim hi hnam sakhua ang hian in ngai a, in zeldin thubawl mai mai zel a. Thudik hi lo sawi thin teh u.

    Germanho hian saptawng avang hian harsatna tlawnglawn tak tak an tawk tih hi i hre lo a nih chuan ka thiam tho che. Paper publication lamah hian a lian ang reng khawp mai… Nikum hmasaa FATHER OF STRING THEORY an tih mai german mi pawh kha saptawng a harsat ngang mai. A tawng that theihloh avangin pawi a tih thu a sawi nasa e. I lo hre ve mai mai dawn nia. Chanchin ziak i chhiarin a hawlzau thei ber turin ngaihdan lo siam thin ta che…

    Hnam sakhua hi bansan la lo misual tha leh rawh… :-P :-P :FIAMTHUR:

    [Report abuse]

  18. 18
    ɪ̣uɪ̣pnoɥ Says:

    #17 Ignatia ha ha ha (Y)

    Thusawina tur hmuna ṭawng hman tùr a thiam lo chu mawihawihah thupha a chawi ve mai mai a, sâp ṭawng a zir thar thut ring lëm suh.

    I pawnlawi lutuk hi a ngaihna a awm lo. Pawnlawi nite’n min la hre ve ta sapbai a :-O

    Tichuan… sâp á¹­awng a thiam lo pawi a tih chuan sâp á¹­awng a thiam lo tihna a ni mai lo’m ni? (I chhui chhûak thiam lehpek chuang lo vang ;-) ).

    Chainamihovin sâp ṭawng an zir lo ngai em ni? An zirlai zir nan an hmang lo tih erawh chu i hriat ve ka beisei.

    Nang anglophile hnarbawng hian thu sepsel tak tak sawi sawi ve tawh lo mai teh. Mizo ṭawng i thiam ṭhatṭhum loh vànga inlâk-sâp ṭawng thiam tum mai mai i nih hmèl.

    Sâp ṭawng hi thiam loh tùr ka ti reng reng lo. Thiam êm êm tùr. Hman chin tâwk erawh hriat tùr. Mahni ṭawng hnualsuatphah nan telek phei chuan hman loh tùr tih lam biahthu a ni e.

    Ka lawm e.

    [Report abuse]

  19. 19
    Ignatia (33-115 AD) Says:

    Houdini: Saptawng ngat lo chuan ka comment thei ta tlat lo mai…

    To be continued..i have an urgent piece of WORK. :-P :-P

    [Report abuse]

  20. 20
    ɪ̣uɪ̣pnoɥ Says:

    #19 Ignatia, i tham lutuk e, bravo (Y)(Y):-)

    I ngaihtuah phâk tâwk sepsël të të hi miin dah pawimawh tùr hian i’n dah ve chhechhäwng a… ;-)

    [Report abuse]

  21. 21
    lrpa Says:

    post tha fu mai! mahni tawng hmusit khawp a ingles ngai sang chu an hmusit awm khawp ang le!

    [Report abuse]

Leave a Reply

You must be logged in to post a comment.