Tawite kan ziak anga, kan khel/chai ho aniang chu. Sei deuh a comment awih loh, chhiar chhung a rei.
Awle, tun ah Sailo hi Lusei nge an nih Paite tih hi kan chhui zawn atan, thuhma kan siam dawn chhin ange aw.
A hmasa berin, Sailoa ( Silo hnam thlahtu) hi Paite fa (a pa Paite) tih a ni. Chanchin sawitu tamtak te chuan an sawi hmangin, Lusei hnam pakhat, “Hualngo (Chhakchhuak) te khan lo hum lo seng chuan ral in an that ngei ngei ang,” an ti nghe nghe a nih kha, kan hre nual awm e. Sailo hi thlangtla hnuhnung ber an ni bawk.
Kan chai ho atan chuan….Sailo thlahtu Paite a nih si chuan tinge Sailo ho khan an lallai khan Paite ho hi hnamchawm an tih si? An mahni pawh Paite tho an ni si a. Tih leh, engtin nge Lusei hnam ah an ziah luh na chhan, Lusei ah pawh, Lalchi ho – Palian, Zadeng, Thangluah, Rivung, Chenkual, Rokhum, Chawnglul zingah an tel dan hi a ni.
Lusei ho kha an fing ru riau a, Sailo ho kha rorel thiam a an hriat avang khan lal ah an sawm a, Lusei ah in chhunglut/saphun na an nei ta tihna em ni ? tih hi ni hrih se.
Similar Posts:
- “Hnam Khat” kan ni
- MIZO KHAWVEL THLIRNA Part-I
- Eng hi nge Mizo Tawng chu?
- Mizo hi hnam hming a ni lo
- Kan hnam hming “Mizo” leh kan “Chi” te hi







February 5th, 2009 at 4:42 am
“Zawngin a ma ngumkhak hmu lovin” tih zawk tur, typo
[Report abuse]
February 5th, 2009 at 4:54 am
An sawi dan chuan Mizo suak deuh reuh ho timai ang in Mizo te zinga Lal chi ropui ber Sailo ho sawichhiat an chak vangin Paihte sawn anti an tia, sawn anih dan sawifiah teh u tih lah chuan an ne ne ne ral mai mai bawk sia an ti
[Report abuse]
February 5th, 2009 at 5:07 am
Rualiapa nilovin Rualyapa
[Report abuse]
February 5th, 2009 at 5:08 am
Rualiapa? Rualyapa
[Report abuse]
February 5th, 2009 at 5:11 am
@V-a : Zawhna lamhawi a ni lo; inchachhuahna a ni zawk! Logic taka inchhuahchhalhna chi khat a ni zawk alawm! “Pathian biak in in ni tih in inhre lo em ni?” tia Paula’n a remind ang khan!
[Report abuse]
February 5th, 2009 at 5:16 am
V-aUSA..#100 answer sak mai…. ka topic rawn thawh subject a nih vang aniang. Tuntum chu Sailo a ni… ka han post na chhan tak pawh… ka chian lohna, chian ka duh vanga, a hriate rawn zawt ka ni ber awm e a.
[Report abuse]
February 5th, 2009 at 5:18 am
chawnghilh, a sipel dan lovin, Mizo sipel danin ka ziak mai a ni, thianpa pa kha (Rualyapa!) … apology
[Report abuse]
February 5th, 2009 at 5:52 am
Vangchhia nothing personal, glad you brought up the subject, it gave us a chance to air our opinions, peace out!
[Report abuse]
February 5th, 2009 at 7:22 am
okie dokie
[Report abuse]
February 5th, 2009 at 7:23 am
#102 hmmm!
[Report abuse]
February 5th, 2009 at 8:05 am
E khai in lo va sawi thui tawh ve. In comment a ngaihnawm hlawm khawp mai. Sailo hi paite sawn tih hi chu ka pawm teh zak lova. Paite thlah tih erawh hi chu a dikin ka hria. Chuti anih chuan thisen lama kan chhui chuan paite thlah kal zel, mahse hisotry avanga lusei lo ni tia an ni maiin ka hria. Sailo hi lal chi kan ti ngawt nain a ni ber lem lo. Lal lo tam tak an awm a, sailo ni lo lal tamtak an awm bawk. Zorunpuia sawi Sibuta te pawh khi Palian lal a nia. Palian lal dang lalsuthlaha phei chu Tripura vel run hmasatu lar tak mizo lal zinga man hmasak kha ani a.
Mizo hnam zingah hian tumah chi chhe bik leh tha bik an awm hran lem lo. Sap ho lokal laia lal ngah ber an nih avang khan Sailo pawh lal chi an ni ngawt lem lo bawk. Lal ngah ber an ni ve mai.
[Report abuse]
February 5th, 2009 at 11:33 am
Hmanlai British rawn luh hma kha chuan Chuaungo, Hualngo leh Ralte tih loh chuan lal an nei ngai meuh lo va. A hnuah Zahmuaka fa parukte an rawn puitlin khan heng chibing dang lalte hi an luahlan ta vek a. An thawm a na a, Lusei leh an thurualpuite tan lal chi tih hial turin an lal ta zel a. Tichuan, Zahmuaka fa te chuan Lusei ho chu thlang an tlak pui ta a. Zahmuaka fate zinga mi Thangura chu Sailova pu a ni a. Chu chu Sailo lo chhuah tanna a ni a. Sai tih hi thil ti nilnial ho mai mai a ngaihdan siam vel zing zing mi, mi te sai mai mai tihna a kawk a. Sailo tih hian thil tih ve mai mai lo, tihna lam a kawk. Chu chu mizo tawng kalhmang atanga hnam hming lo insiam ta a ni.
Zahmuaka fa Zadenga te, Rokhuma te, Paliana te, Rivunga te, Thangluaha te hi an unau Thangura ang bawka lal chi a chhiar vek an ni a. Thlang an tlak hnu rei tak thleng an lal a. Mahse, Sailo lalten an tlawm ta hlawm a ni. British rawn luh khan tlem te tih loh chu lal sawi tur an awm tawh lova. Tin, British rawn luh hnuah hnam dang lal tir leh lalna pek an awm ve zeuh zeuh bawk. Hei erawh Sap ho dah emaw nihna pek emaw an ni hlawm awm e.
[Report abuse]
February 5th, 2009 at 2:17 pm
In han sawi in han sawi a, Sailo chu Paite Chi an nih zia a lang chiang tial tial mai. Lusie origin tak chu an lo tlem hle mai.
Sailo pawh Lusei Chi zing a kan chhiar tel thei chuan Mizo in ti Israel pawh Israel-ah ka chiar/pawm dam vek thei mai lawm ni?
[Report abuse]
February 5th, 2009 at 2:48 pm
zorunpuia leh midang te…a chhiar manhla hlawm hle mai. Ka lawm e.
[Report abuse]
February 6th, 2009 at 1:30 am
Hnam ropui leh hnam changkang a piangten an mi hmasa leh hruaitute an ngaisang a, an chawimawi thiam thin. Vai ramah kan kal chuan British Sipai dova theih tawp lo chhuahtute Lim lian pui pui kan hmu ang a, history ah pawh an ziak kur ngei nguai thin a. An sulhnu te an rohvin an humhalh tlat thin tih kan hria a. Chutiang zelin Sap ho hlei hlei hian an hruaitu hmasa leh lalte an chawimawi thiam a, an tan kawtthler pawimawh zualah te leh Zirna hmun hrang hrangah te an Lim lian pui puiin an din a. Thang leh thar lo la awm zel turte tana hriatreng na turin hmun pawimawh tak an luah tir a. Chu chu an chawimawina entirnan an hmang thin a ni.
Keini Mizote erawh chuan lal leh pasalthate ngaihsan nachang kan hre tawk lo va, an sulhnu leh an hmun hlui te hauh na nachang lah kan hre tawk hek lo. Hnam dang laka lu chhum leh ban chhum huama, lu zuar tak meuh meuha lo pen chhuaktute avanga vawiin hian he ram (Mizoram) hi thangtharten luah thei chauh kan ni a, an nin thisen nen lo hauh tlat lo se chu hnam dangten min luahlan ngei ang. Chu chu an indo chiam chiam chhan pawh a ni.
Thenkhat lal duh ve si, lal thei si loten lalte er ranin itsikna thinlung tinreng nen an bei a. Lushai hills a pian hma daih atang tawha khua leh tuite hmangaih taka lo enkawltu leh thih huama lo chhanhim tlattute kan pasaltha leh lal huaisente thisen zah lek lo va diriamna anchhia chhe zet zet mai an han lawh duh te khan thangtharte thinlungah a chhe zawngin nasa takin chi a tuh a, hnam ropui leh changkang zawkte tih ang lo takin thenkhatte phei chuan tawngkam dengkhawng tak tak an la hmang duh cheu nia.
Eng chi leh kuang mah thliar hrang lo va, khua leh tui tha mi apiangte hleih nei hauh lova enkawltute avangin he Mizoramah hian lungrual takin hnam hrang hrangte chu kan insuihkhawm tlat a, kan chibing dialect te hial pawh kalsanin tawng khat hmangin zai khatah kan luah phah a. Hei hi lalten khua leh tuite angkhat veka an en vang a ni a. Tute mah famkim theih a nih loh avangin khaw emaw laiah chuan lo che hleihluak deuh te chu awm ve bawk mah se, a tlangpuiin chibing rilru nei lova kan awm theihna chhan hi kan lalte avang liau liau a ni tih hi thangtharten kan hriat nawn a tha hle mai.
Keini thangtharte chhanah chuan hmanlaia lungrual taka an lo awm tawh ang khan, Mizo kan nihnaah hian lungrual ila, dah pawimawh ber bawk ila, kan chi leh kuang te chu eng pawh lo ni se, he Mizo hnamah hian nang leh keia thisen hi a tel ve tlat avangin min phuar khawmtu atan hmang ila, khawiah awm ila, Mizo kan nihnaah hian i nghet tlat ang u.
[Report abuse]
February 6th, 2009 at 10:18 am
Chu bakah hei hi ka han ti teh ang: Thalhtute kan hriat theihna chu kan mithiamte,research lo beitute leh ziaktu te vang a ni a, kan nihna chu kan zah pui mai tur pawh ani lo vang.Kan thlak thei mai si lo!
[Report abuse]
February 6th, 2009 at 10:36 am
chepa chu Lusei ho aia tam chu i la chak trang trang hle mai maw, in sawm website pawn a ziah saw. Lai (pawih) , chin state ah nuaih 2 (1991 census)
Tam chak lutuk in Mara ho te pawh Lai tir phet an tum anih hmel LMFAO! An duh chuang silova!
[Report abuse]
February 6th, 2009 at 12:18 pm
Sailo hi Paihte chi an nih leh nih loh chiang taka hriat ni lo mahse, Sailo lo inthlahchhawn dan hi a chhiar peihte tan kan tarlang mai2 teh ang. Kan kalsan tawh emaw ka ti a,
Thlahtu bulah ZO tih a ni a, Generation gap a awm a, Kipmanga’n Nawhphuta a hring a, Nawhphuta’n Nawhchawng a, Nawchawnga’n Zingthloha, Zingthloha’n Chungmanga, Chungmanga’n Chawngmanga, Zamanga’n Ngeknguka, Ngeknguk’an Bawklua, Bawklua’n Sihzanga, Sihzanga’n Ralnaa, Ralnaa’n Chhuahlawma, Chhuahlawma’n Zahmuaka, Zahmuaka’n Thangura, Thangura’n Thangmanga, Thangmanga’n SAILOVA a hring leh ta a ni.
[Report abuse]
February 6th, 2009 at 3:15 pm
@Aryan, nang angin tam ber, fing ber, hmeltha ber nih chakna chete mah ka nei lo. Chi hming family name-ah hmang i la tawk ka ti chawh. Chi bing in lak enge maw vel hi ka rilrem zawng a ni ve lo. Burma-ah chuan Chin & Mizoramah chuan Mizo tih hi ka duhtawk der.
Tin, Chin state aiin Chin state pawnah hian Chin mi an tam zawk. Burma ram ka ID ah chuan Lushai tih a ni a, a eng pawh lo ni i la pawi ka ti lo. Mahse logic tak a ngaih tuah chuan kan Mizo kal phung nen a ni thei lo thil hi a awm ve a ka rawn sawi lang ve mai a ni.
John.F.Kennedy an fapa lo nei ta sela, George Bush a fanu nen innei ta se, fapa lo nei ta ang ni se, an fapa chu a family name ah “Bush” hi hmang ta se a dik thei ang em? Chutiang chiah chuan Sailo leh a unau te hi Lusei thlah ni lo nana Lusei an ni thei lo.
[Report abuse]
February 6th, 2009 at 3:26 pm
Sailo hi sawn an ni emaw, ni lo emaw, a eng tak chu sawi kaw hlawm ang i maw…
[Report abuse]
February 6th, 2009 at 3:29 pm
Hmanlai mizo te khan chi/hnam thlak nan Sa an Phun thin tih te hre ve teh!
Sailo thlahtu te chu paihte ani tih chu tupawn an pawm mahse Lusei hnam 12 te zingah Sailo hi hnam khatah Mizo zawng zawngin an pawm, nangman Lusei te aia tam nih chak vangin sawi nawi mahla anni tho tho.
Hmani a i tam chak lutuk “Arakan a awm Khumi & Miau, Kan Ngaw a awm hote & Chindawn /Chindwin lui mawng lam leh Kawl ho kar a awm ho Awoh-Chin hote” chhiar tel tralh i tum ho te pawh an LAI loh chian zia Samaw website ah ngei pawh an tar!
[Report abuse]
February 6th, 2009 at 3:52 pm
Mawla, engtik lai mahin Arakan a awm Khumi &Miau, Kan Ngaw a awm, etc ho”lAI” ka ti bawk lo ang. Burma Zofate hi tunhnai choh a hria i nih hi min hnial min hnial duh suh, a ram a awm ka nia a takin thiante pawh ka nei a, ka hriat pawlh lo. 1991 census-ah khan Chin mi an tlem zia i rawn sawi a vangin hmun dangah an awm thu ka rawn sawi a nih kha.
Hmanlai a, “Saphun” an tih kha “Chi” in thlakna a ni kher lo, chi khat leh chi khat an sakhua biak dan A in ang lo a nia, an zing a an chen dawn leh an sakhua an va biak ve dawn chuan “SA AN PHUN” THIN TIH HRE RAWH.
[Report abuse]
February 6th, 2009 at 4:51 pm
A nih chepa Chin mite chu Mizo an ni ve am?
Ka hriat dan chuan Saphun chuan a saphun na te hnam kha atrawm thin in ka hria.Sailo chu enganga Paihte thlah pawh nise,Zoruna sawi ang in kan mizo History chhui tu zawng zawngte hian Lusei hnam zingah an dah vek,an ni ho khan Sailo lo chhuah dan chu nang aiin an hre chiang zawk,(tuna comment tu zawng zawng hian an ziah kan chhiar atranga comment thei vek kan ni),Lai pawh hi tu thlah nge i hre bik ami?Lai chuan a thlahtu te hnam a pu kher em?Logic taka thil kan chhui zel dawn anih chuan Zohnahthlak te chu Momgolian kan ni vek mai lawm ni?min thlah tute an ni sia.
[Report abuse]
February 6th, 2009 at 4:56 pm
Chuvangin SAILO thlahtute chu tupawh nise,LUSEI hnam an ni e.Chu chu Mizo mipui te pawm dan ani bawk.Eng lehkhabu leh tu historian mah in SAILO hi PAIHTE ah an chhiar ngai lo.A chhiar i hriat chuan min hrilh la ka lawm khawp ang.An thlahtute erawh Paihte an nih thu chu hmuh tur a awm.
[Report abuse]
February 6th, 2009 at 5:13 pm
A tira “”Chutiang chiah chuan Sailo leh a unau te hi Lusei thlah ni lo nana Lusei an ni thei lo”
Lusei thlah nilo mahse Lusei anni thei chiang khawp mai Sa an phuna an hnam an thlak thin. i DIK LO leh ta.
“Hmanlai a, “Saphun” an tih kha “Chi” in thlakna a ni kher lo, chi khat leh chi khat an sakhua biak dan A in ang lo a nia, an zing a an chen dawn leh an sakhua an va biak ve dawn chuan “SA AN PHUN” THIN TIH HRE RAWH.” a rawn ti pawr ve leh em em a.
Hmanlai mizo ten Sa an phunin an Sakhua leh an HNAM an thlak tih hre rawh, kan ti let ve teh ang che.
[Report abuse]
February 6th, 2009 at 5:56 pm
Ka pu hi “Bawlpu” ani a, an sakhua biak rawn be ve duh ten “Sa an phun ” a a Chi a thlak kher lo.
Taia-pa, Mongplian tlah kan nih chuan” Mongolian kan ni” in ti vek mah ila a sualna a awm lo, mahse Mongolian thlah ni nana Janpanese kar a i chet vang leh an sakhua i biak in Japanese a nih thei loh.
Chin tih hi hnam hrang angin ila ngai tlat em ni? I pi & pu chhawng-20na vel Burma a an la awm lai, thlang an tlak hma zawng zawng khan Hnam dangin min lo koh dan leh min hriat dan a nia, Mizoram a awm Zofate leh Burma ram a awm Zofate hi kan Chi a inang deuh vek. Ram hran a kan awm vangin hming hran kan invuah mai zawk a ni. Chin pawh Mizo tho a ni.
[Report abuse]
February 6th, 2009 at 6:04 pm
Chhana said”Sailo hi Mizo hnam diktak niin ka lo ngai thina; Paite an lo nih leh daih si chuan a va buaithlak awm ve. Mizo na na na Israel ka ni tih nen pawh a inang rum rum e.”
Hre lo ve triah triah khawp mai,engnge Mizo hnam diktak i tih chu niang le?Israel a mizo te hi sawichhe ve fo lo teh.i tihdan in ka puang ve mai tur che ania.Mizo hnamah chuan nang hi a nih hi bo triah triah le?Paite thlah an nih avanga mizo diktak an nih lohna han sawi teh.
[Report abuse]
February 6th, 2009 at 6:13 pm
Ka awih chuang lo, a tira “Sailo leh a unau te hi Lusei thlah ni lo nana Lusei an ni thei lo.” tih sawi khan khawiah mah BAWLPU pu va nei suh.
I dikloh chuan ka dilo ani e ti ve mawi rawh. Mizo te khan HNAM an thlak thei a, hnam thlak turin SA an PHUN thin.
Lt Colonel J Shkaespeare a pawn ti hian a ziak “The custom known as
“Sa-phun,”is in some respects akin to adoption. Should a chief have a
very favourite boi, he sometimes grants him admission into his
own clan. The “puitiam” being called, a fowl or a pig is sacrificed,
after the appropriate prayer has been said, and a few of the
hairs or feathers are tied round the man’s neck, and he is henceforth
considered to belong to the chiefs clan. Anyone can
thus admit another to his clan, but in practice it is seldom
done, except by chiefs. I think the sacrifice is made with a
view to propitiate the Sakhua of the clan which the man is
abandoning.
http://www.archive.org/details/TheLusheiKukiClans
Sa an Phunin an sakhua an thla tel ngei e tih kan hriat theihna chhan chu an inthawina khi an sakhawhluia an Pathian kalsan tak tlawn lungawi nan tih ani.
Chuan Thang Za Dal ziak “AN INTRODUCTION TO THE ZO PEOPLE OF BANGLADESH, BURMA AND INDIA” tih ah sawn chiang takin Sailo thlahtu Ralnaa Lusei hovin an man dan leh an mahni Hnama an leh thu te an sakhua a zawm tak thu te (SAPHUN), Lusei hnam 12 zinga hnam 1 anih thu te pawh a ziak.
Hnam dangin Saphun tradition an nei velo ani mai thei, Mizo te erawh in kan nei, chvang chuan Mizo hnam hrang hrang te hian an HNAM an thlak thei chiang khawp e!
[Report abuse]
February 6th, 2009 at 6:35 pm
“Chin pawh Mizo tho a ni”
Ka awih chiah lo e,Mizo ho hi chu CHIN an tih thin zinga mi kha chu kan ni ngei.Mahse MIZO tiin kum 1900 bawr vel atrang kanin ko tran chauh.Chuvangin Mizo kan ni e an rawn tih ve kher anih lo chuan Mizo an nihna a awm leu.Zohnahthlak erawh chu kan ni ve ve.MIZo vek kan nih chuan i sentence”Mizoram a awm Zofate leh Burma ram a awm Zofate hi kan Chi a inang deuh vek.tih khi”Mizoram a awm Mizote leh Burma ram a awm Mizote hi kan Chi a inang deuh vek.”tiin dah mai awm.Burma ram a zohnahthlak mizo tih duh lo leh ni lo te khi CHIN an ni a(mizo te an hek zeuh zeuh,an er hle)Mahse burma ram apawh Mizo diktak Chin inti miah lo Mizo inti tlat,BURMa MIZO pawh an tam.Heng zawng zawng hi Zohnahthlak,chhinlung chhuak vek kan ni a,lungrual taka awm tur.MIZO vek erawh kan ni lo.USA ah pawh MIZO day leh CHIN national day a awm hrang a,MIZO society leh CHIN society pawh a awm hrang.MIZO chu an ni lo khawp mai.
SAILO chungchangah chuan Kan mizo historian ho ziah tawh chu a dik lo e tiin Paite hnam ah chuan dah mai ta che.mahse Mizo te hian kan pawm ngai lo vang.SAILO chu LUSEI hnam an ni tlat. Chhui tu thenkhat phei chuan Sailo thlahtu Sihzinga kha khiangte thlahtu Khianga leh Thaua te nen unau pianghmun ngei an ti.
I pu bawlpu chuan dawt a hrilh lo che anih vek chuan a hresual a ni ngei ang Sa an phun chuan an saphunna te hnam kha an trawm pui chiang.Kan khuaah khian Pachuau saphun an tam mai.Pachuau an in ti vek.Ka pu kha SADAWT a ni thin a,hnam an in let thin ati fiamthu…
[Report abuse]
February 6th, 2009 at 6:39 pm
Chepa le le le Google chhuah theih loh tawp i tih i pu HV a rawn post lah chu Aryan in a google chhuak a(i ngaihsan viau ka ring,theih loh ti thei tu lolss)a ni lah chuan a hmang trangkai em em mai lehnghal.
[Report abuse]
February 7th, 2009 at 3:55 am
Mizo tawnga tawng zat zat si, Manesia nge (ahming pawh ka chiang love) chumi thlah ka ni in inti emaw ka tia, Ramhuai hlauh tlawn na a inthawi na puitiam tupa ilo ni reng elaw. manesia !!..whatever..khatah khan lo tui ve mai mai teh u. Mizo chanchin hi lo sawi ve sek teh suh u khai. Mizo nih duhlo ber tu te zawk i nih kha…. sakhua chu khawi ah pawh a vawn theih, Mizoram ah pawh… Israel hnam bo intih vanga Mizo phatsan in ni lawm ni. Mizo pawh lo inti ve tawh teh suh u. Mizo kan ni thin a, tun ah chuan Israel hnam bo kan nih kan in hre chhuak ta si a, Mizo kan ni talo ti mai teh u. Thurai macha…kasubimacha.
[Report abuse]
February 7th, 2009 at 3:56 am
Midangi chhan na ah ka hming telh kher tawh suh ang che.
[Report abuse]
February 7th, 2009 at 4:19 am
Aryan chu rawn phawrh chhuak tha tak hle mai. Thil dang chu dah tha rih ta ila, “Saphun” tih hi Chepa hian a hresual chiang hlein ka hria. Pu Liangkhaia te, B.Lalthangliana ziak te, Pastor Vanchhunga etc.. te ho tlema i chhiar deuh a ngai a nih kha. Miin a hnam kalsan a, Sa a phun chuan, entirnan, Ralte ka lo ni ta a, hmanlai chuan lusei tih ang lo deuhin kan inthawi a, kan chham dan pawh a inang chiah lo. Lusei hovin, Seipui khur te, Michhip tlang te an chham tel laiin kei chuan Suaipui tlang te ka chham thin a. Mahse, ka hnam leh sakhua ka thlak dawn a nih chuan lal leh upate rem tihna thlapin (Hei hi a chhan tha tak a awm loh chuan an rem tih pui mai ngai lo) Chhangte hnam-ah ka lo inlet dawn ta a. Tichuan, ka sakhaw biak dan leh ka hnam chu kalsanin Chhangte chhamdan leh tihdan engkim chu ka lo hmang a ngai ta a.. Miin ka hnam hlui Ralte chu sawichhia pawh ni se, ka huat a thiang tawh lo thung. Ka la haw chau a nih chuan dan anga hrem theih leh tih hlum hial theih ka ni. Chutiang chu Mizoten Saphun tih an hmandan chu a ni.
Engpawhnise, thupui thawhtu zawhna ber zawka hi ka la chhang mumal lo va. Sailo chu Paite an ni thei em? Sailo chu thlang tla hnuhnung ber ni se, engtinge Lusei lal an nih theih? Paite sawn etc.. an nih chuan engatinge Paite dangte hi hnam chawm an tih tlat si? etc.. tih a ni a.
Zahmuaka pu Ralnaa chu Sihzang hnam emaw Suantak emaw a ni thei e. Mahse, adopted son anga Luseiten an enkawl seilen a nih avangin Lusei hnamah Sa an phun tir a, a hming thlengin an phuah sak ta vek a ni. Tunlaiah mi fa kan lak (Adopt) reng rengin kan family name min tawmpui thin ang hian. Tichuan Ralnaa ni tawh lovin Chhuahlawma (or Zahmuaka) a lo ni ta a. Mahse, hei pawh hi Sailo lam chhuina erawh a dang ve thung a. An ni chuan tu thlah mah kan ni lo, Ni leh thla kara piang kan ni, an ti ve thung a.
Tichuan, Sailo-va Pu Thangura unau Zadenga te, Rokhuma te, Paliana te, Rivunga te pawh an lal vek tawh a ni. Hetih lai hian Lusei hovin thlang an la tla lo. Zohnahthlak tuna Tripura leh Manipur lama awm te hi Lusei group aiin thlang an tla hmasa zawk a. An tla hla hle bawk a ni.
A hnu feah Lusei Group chu hlawm lian takin an lal (Zahmuaka fa; Sailo, Zadenga, Rokhum, Palian, Rivung etc..) te ho nen thlang an tla ve ta a. An tam thamin an thawm pawh a na hle a. Thlang tla hmasa Zohnahthlak dangte pawh an um chhuak hial a ni. A dik chiah chuan Hmar u naute hi Lusei group ai chuan thlang an tla hmasa zawk a, Mizoram pawh hi an luah hmasa zawk a ni.
Tichuan, Lusei leh an thurualpuite ho chu an tam tham hle a, lal neiin felfai taka inawp khawp tlat an nih avangin an chak hle a. Tin, Lusei hlang chauh ni lovin, hnam chitin an inpawlh nuk tawh avangin chibing te te a awm ho ai chuan an huvang pawh a lo na a, lal chi bik neia awm an nih avangin an lungrual hle a ni. Heng avang hian an tawng pawh a darh chak hle a. A tira an mahni rawn fin chiah lo hnam dang te pawhin an chhehvela hnam dang ho avang te leh an mahni tana a that zawk dawn avang te pawhin Lusei group chu an fin nasa hle a. Tin, Sailo lalte pawh khan eng emaw chen chu tihluihna tak meuh meuhin an zingah an awm luih tir ve bawk a. Lallula hunlai kan chhiar phei chuan a chiang leh zual awm e. Chuvangin Dr.Vumson phei kha chuan Lusei tawng vawrh lartu hi Lallula a ni, a ti hial a ni.
Tichuan, tuna Mizoram-ah hian awmhmun an khuar ta a. An awm hlen ta a ni. Sailo te hi thlang tla hnuhnung ber ni lovin, Lusei groups te kha Sailo lalte nen thlang tla hnuhnung ber leh hlawm lian ber an ni tihna a nih chu.
[Report abuse]
February 7th, 2009 at 4:24 am
zorunpui…. yahoo ah please news:)
[Report abuse]
February 7th, 2009 at 2:48 pm
@zorunpui, “Saphun” tih hi ka hresual hohloa nia. Sa an phun vang a an chi an thlak hi Lusei Chi an lo len/chak deuh a tang choh hi a nih hmel. A hma zawng zawngin SA AN PHUN in an sakhua an va tawmpui a, an zingah an va chenga an Chi an thlak kher lo. Lusei Chi hoin an Chi an lo len nan leh an tam nan an phuah chawp mai a ni zawk lo ang maw?
Kan Mizo history chhuitu hmasa te hian Lusei hi an thlur bik deuh bik a, Chi dang ho thil tih leh kal phung hi an chhui vak lo a, chuvangin a dik ber kher ka ring lem lo.
[Report abuse]
February 7th, 2009 at 2:54 pm
Chepa, Lusei group lo, Saphun tih tawngkam leh hmang hnam dangah an awm reng em? an awm a nih chuan a bu hming leh an ziahna min han hrilh la, ka lo zawng nghal dawn nia. Ka hriat sual loh chuan Lusei group zingah chauh Saphun tih tawngkam leh DAN hi a awm niin ka hria. Lai,Paite,Hmar etc.. ten an neih ka hre ngai lo.
[Report abuse]
February 7th, 2009 at 5:50 pm
Ti khan lo in hnial teh u, zanin hian Mizoram ah ka haw hlen dawn!!
[Report abuse]
February 7th, 2009 at 6:06 pm
wonderboy, tak2 a mi a, i zo tawh tihna?
[Report abuse]
February 7th, 2009 at 7:19 pm
Ka pu hi Fanaipakhup(Lai/pawih family) a nia, Lusei tawng hmang a ni a, an pi pu a tang Bawlpu an ni a, ka pa sawi dan chuan ka pute sakhua hi Chi dangin tha an tih vangin Sa rawn phun an awm a ti. An saphun vangin a Chi hming an thlak kher lo.
A bu chhiar tur erawh ka nei lo, ka hre bawk lo. Ka History hi ziak a chhiar theih kim chang tak awm se, tun ang a, in hnial pawh ngai lo tur hi a nia.
[Report abuse]
February 7th, 2009 at 7:27 pm
Kum 1920 vela Pastor Liangkhaia te Pastor Vanchhunga te ho ziak hi ring ngam ila, a dik ber ang. Chu mi kha mi sawi tih ngawt ai chuan Zirlaibu thlenga zir theih awmchhun leh rin ber a nih rih tlat avangin. Chuti lo chuan hriatdan leh rin duhdan a inang vek thei lovang.
Hetiang hian Mizo history ziahna thenkhatah chuan an ziak ve bawk:
Adoption through Saphun (a social system by which a family changes its clan affiliation) has been in practice throughout their history. For ‘Saphun’ it is not necessary to go to a court of law or a registration office; all that is required is to arrange a community feast and announce the adoption.
………………………..
MIZO SA LEH AN KHUA LEH AN KŪT, by: R.Vanlawma
Hetih avang hian mirethei deuhte hian awmthei deuh chhungte an belin an sa an phun thin a, chu chu an hnam an va tawm tihna a ni. Hmeichhiain mipa pasala a neih hian an vawkpa chhungkhung talh chu a ei ve thei ngei mai tak na a, saphun chu a ni chuang lo. A pasala hnam kha a va tawm chuang lo. Sailovin hnam dang hmeichhia nupuiah nei mah sela a nupui kha Sailo a ni ve mai chuang lo.
Kristian kan lo nih tak hnu chuan kan Zosap te khan religion tih Saptawnga mi hi Mizo tawnga dah an lo duh tak khan tunhma lama kan pi leh puten “kan sa leh kan khua” tia an lo hman fo thin kha sakhua tih ringawtin an lo hmang ta a, tun thlengin kan lo hmang ta chang ni lovin kan tawng pangngai emaw kan ti vek hial tawh a ni.
ADOPTION
Lushais had a system of adoption. A rich person without a son would sometimes adopt a close relative as son. A woman who had no brothers or anyone close to take her bride price often adopted a man as brother. The adopted brother, called nuta zawnchaws, would be in the same position as the real brother for all purposes. The chiefs sometimes adopted women not belonging to their class as sisters. A chief also could adopt a boy if he was his favourite, and could admit him into his clan by a custom known as saphun.
[Report abuse]
February 7th, 2009 at 7:36 pm
zorunpui, yahoo ah lo lut teh, val-a
[Report abuse]
February 7th, 2009 at 10:01 pm
Chepa, Lusei group lo, Saphun tih tawngkam leh hmang hnam dangah an awm reng em? an awm a nih chuan a bu hming leh an ziahna min han hrilh la, ka lo zawng nghal dawn nia. Ka hriat sual loh chuan Lusei group zingah chauh Saphun tih tawngkam leh DAN hi a awm niin ka hria. Lai,Paite,Hmar etc.. ten an neih ka hre ngai lo.
Sapuh tih chu awm ve e. Chawngthu hnam Guite lo nita te an awm ve tho a ni. ‘Suitpi len’an ti a, ral hlauh vangin emaw an tlan a, lalin a an sutpui an va kuah hman chuan an that thiang ta lo va, kha an tlan lutna mite nihna an tawmpui ta a, saphun chu an ni ta mai ani. Paite zingah pawh awm ve tho a ni.
[Report abuse]
February 7th, 2009 at 11:48 pm
Hv i comment khi ka niuh i ti za e ka nui dawn aw hi hi hi ha ha ha…sawi tur i hriat loh tawp a mimal thil a in hauh vak hi sim teh.a naupan chhiat thlak em mai.i thu hi a awm der si lo.
[Report abuse]
February 8th, 2009 at 12:41 am
Israel thlah te cc kan sawi lo, manesia eke bal e tih vel…. Mizo lam thil daih a ni. Phatsan tu (traitor) hnam ah mai pawh nilo, sakhua na ah pawh ..a awmzia chu double traitor kha Mizo chungchang ah lo in rawlh ve teh suh. Kan thluak i manipulate chhe dah ang e. isua khengbet nawn tu i nih kha…. mu hle hle rawh. Mimal eke bale te kha lo ti ve ziah suh… midang thil i hrilh na ah, ka hming i telh vang a nih hi.
Manesia thlah Israel hnam i ni lawm ni. Mizo tawngin lo iak ve sek suh… phatsan tu pa
[Report abuse]
February 8th, 2009 at 3:05 am
Relax relax HV Mizo Burma refugee pa ka nuih i ti za bang lo,Dawt sawi ihrat hrat nen trawng ve vak vak suh<kar khata Darkar 95 hnathawk inti DAWT chulo pawh a tam.Internet a nih vang hian insawi theih i hrat eeee ha ha ha LIverpool an chakkkk ka lawm lutk VALA
[Report abuse]
February 8th, 2009 at 3:08 am
Mizo lam thil kan sawi laiin nang man i ngaihsan lutuk vangin Israel chungchang i rawn sawi pek a nih khi.Israel lam chungchang hi engmah ni lova i hmusut thin em vang hian i sawi loh chuan sawi hi nuam ka ti reng lo asin.Chuvangin sawi tur hre lo viau thin mah la Israel chungchang hi rawn sawi tawh lo mai la.A sawichhuak tu chu i nih khi.I thin a rim leh awm nuam eeeee Mizo Burma refugeeeee…ha ha ha
[Report abuse]
February 8th, 2009 at 3:56 am
Chu khamiguite sawidan chuanPaihte ho chuan sa an Phun chuan hnam an thlak anih chu maw?
[Report abuse]
February 8th, 2009 at 4:16 am
Chepa hi a trang laklawh mai mai ani hi.A thusawi a rinawm theih na ka pu chu BAWLPU te a ti ve mai mai a lawm?Misual zing ah hian mahni thusawi nemngheh tum nan a “ka pu in ati”Hmana ka putar kawmin ati”Ka thianpa Arab,chinese,Lebanese etc in a ti” tih vel hman ching hi kan awm ve hrim hrim a.Ngaih khata ngaih chi.True copy tih vel lolssss ha ha ha///
[Report abuse]
February 8th, 2009 at 11:26 am
@taia-pa, sawi tur hranpa i hriat loh chuan lo ngawi ve mai mai la. Mi comments rinchhan a mi lo deu vel leh mimal rawn sawisel vel kha a pa lo e mai.
Mizo-Isael chungchang ka sawi ve zauh zauh vang hian mi i ngei deuh niin ka hria, ka thu ziak sawisel tir leh hnialna tur i lo zawng char char thin a. Mizo in ti Isael chungchang kan sawi hi huat vak tur pawh a ni lo. Patling zahmawh thankinin i ring a dik i tih chu huai takin rawn tar lang la!! A dik a nih leh kan lo pawm ve a nga, i hnehah te pawh kan lo kal ve hlawm ang chu.
Tin, Isael i nih na History in chhui a, kum sang chuang a mi in in chhui lut thei si chuan, tunhnai mai kum-200 tha vel a, kan Mizo history pawh hre viau awm tak in ni a. Chin & Mizo awmzia pawh i la hre fiah mang lo a, Tiau ral lam Zofate chanchin hriah a hlei i nei em em hran bawk si lo, mi comments a tang hian i pawt ve mai mai thin a. Puitling deuhin i hriat i rin dan chu sawichhuak va mai thin la. Mimal zawng huat vang a in tei in tei hi hlawkna a awm lo.
[Report abuse]